Wet terugdringen schoolverzuim: scholen moeten elk verzuim gaan registreren

03-11-2026 door de redactie

Elke vorm van schoolverzuim wordt straks vastgelegd, ook als je kind gewoon ziek is. Dat is de kern van de Wet terugdringen schoolverzuim, die de Tweede Kamer op 7 april 2026 aannam en die nu bij de Eerste Kamer ligt. De Eerste Kamercommissie voor Onderwijs bespreekt op 3 november 2026 hoe ze het wetsvoorstel verder behandelt. Wat verandert er voor jou en je kind?

Het nieuws in het kort
  • Alles registreren: scholen leggen alle verzuim vast, geoorloofd en ongeoorloofd, in vaste categorieën.
  • Eerder melden: zorgelijk ongeoorloofd verzuim mag al vóór de meldgrens van 16 uur in vier weken naar de leerplichtambtenaar.
  • Verzuimbeleid: elke school moet zes vaste onderdelen in haar verzuimbeleid opnemen.
  • Beter zicht: geanonimiseerde totaalcijfers gaan naar gemeente, samenwerkingsverband en ministerie.
  • Vrijstelling: de procedure voor vrijstelling op lichamelijke of psychische gronden verandert.
  • Status: aangenomen door de Tweede Kamer, nog niet door de Eerste Kamer. De ingangsdatum volgt later.

Waarom deze wet?

Volgens de memorie van toelichting is er nu “beperkt zicht op schoolverzuim en -uitval”. Scholen houden vooral ongeoorloofd verzuim bij en registreren het op verschillende manieren. Landelijke cijfers komen nu uit de jaarlijkse leerplichttellingen, die in het voorjaar verschijnen en over het vorige schooljaar gaan. Die informatie is daardoor niet actueel en toont niet al het verzuim. Een kind dat steeds vaker ziek thuis zit, of dat telkens net onder de meldgrens blijft, valt zo soms pas laat op. De wet hoort bij de bredere aanpak om het aantal thuiszitters terug te dringen.

Wat is zorgelijk verzuim?

De toelichting noemt voorbeelden: een leerling die elke dag te laat komt, of die meermaals in vier weken tijd net onder de meldgrens van zestien uur blijft. Ook als de school weet dat er risicofactoren spelen, zoals problemen thuis of op school, kan verzuim zorgelijk zijn. De school mag dan al een signaal geven aan de leerplichtambtenaar, nog voor de wettelijke meldgrens is bereikt.

Zes vaste onderdelen in het verzuimbeleid

Scholen moeten nu al een verzuimbeleid hebben, maar de wet schrijft niet voor wat erin staat. Dat verandert. Het verzuimbeleid moet in elk geval deze zes onderdelen bevatten:

Wat in elk verzuimbeleid moet staan
  • Hoe de school handelt als ze verzuim vaststelt.
  • Wanneer zorgelijk ongeoorloofd verzuim wordt gemeld.
  • Hoe de oorzaken van verzuim worden onderzocht.
  • Wie binnen de school welke taak heeft.
  • Hoe de school samenwerkt met het samenwerkingsverband, de gemeente en anderen.
  • Hoe het beleid wordt gevolgd en geëvalueerd.

Scholen mogen meer opnemen, zoals de procedure om verlof aan te vragen. Volgens de toelichting moet het voor personeel, ouders en leerlingen duidelijk zijn hoe de school verzuim voorkomt en vermindert.

Wat gebeurt er met de gegevens?

Gemeente, samenwerkingsverband en ministerie krijgen geanonimiseerde totaalcijfers, bijvoorbeeld per soort verzuim of per leeftijdsgroep. De gegevens mogen niet herleidbaar zijn tot een kind. Gaat het in een categorie om minder dan vijf jongeren, dan wordt geen exact aantal gegeven. De precieze indeling in categorieën komt in een algemene maatregel van bestuur.

Vrijstelling op lichamelijke of psychische gronden

Een kind kan op advies van een arts, pedagoog of psycholoog worden vrijgesteld van de leerplicht. Volgens het kabinet gebeurt dat soms terwijl er wel passend onderwijs mogelijk is, bijvoorbeeld onderwijs op afstand. De wet regelt daarom twee dingen. De deskundige moet het onderwijskundig perspectief van het kind meewegen. En de duur van een vrijstelling wordt flexibeler: nu is er alleen de keuze tussen een vrijstelling voor een jaar of een permanente.

Tweede Kamer

Brede steun

Het wetsvoorstel kreeg op 7 april 2026 steun van 50PLUS, GL-PvdA, D66, Volt, PvdD, CDA, DENK, VVD, ChristenUnie, JA21, BBB, het lid Keijzer, de Groep Markuszower en de PVV. SP, SGP en FVD stemden tegen.

Volg het wetsvoorstel

Tips voor ouders
  • Meld je kind altijd op tijd ziek, volgens de afspraken van de school.
  • Vraag het verzuimbeleid van de school op: welke stappen volgen er en wanneer?
  • Zit je kind vaak thuis met klachten? Ga vroeg in gesprek met de mentor of intern begeleider.
  • De leerplichtambtenaar denkt ook mee over oplossingen.
  • Bewaar afspraken en verklaringen bij langdurige afwezigheid.
Veelgestelde vragen
  • Wat regelt de Wet terugdringen schoolverzuim? Scholen moeten alle verzuim registreren in vaste categorieën, ook geoorloofd verzuim zoals ziekte. Ze kunnen zorgelijk ongeoorloofd verzuim al vóór de meldgrens melden, hun verzuimbeleid moet zes vaste onderdelen bevatten en de procedure voor vrijstelling op lichamelijke of psychische gronden verandert.
  • Wanneer gaat de wet in? De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel op 7 april 2026 aan. De Eerste Kamer moet nog beslissen. De ingangsdatum wordt later bij koninklijk besluit vastgelegd.
  • Wat is de meldgrens bij ongeoorloofd verzuim? Bij 16 uur ongeoorloofd verzuim in vier weken moet de school dat melden bij de leerplichtambtenaar. Met de nieuwe wet mag de school ook eerder een signaal geven als het verzuim zorgelijk is.
  • Worden gegevens over mijn kind gedeeld? Met gemeente, samenwerkingsverband en ministerie worden alleen geanonimiseerde totaalcijfers gedeeld. Bij minder dan vijf jongeren in een categorie wordt geen exact aantal gegeven.
  • Wat verandert er aan de vrijstelling van de leerplicht? De arts, pedagoog of psycholoog moet het onderwijskundig perspectief van het kind meewegen, en de duur van een vrijstelling wordt flexibeler dan de huidige keuze tussen een jaar of permanent.

Lees ook over thuisonderwijs en de leerplichtvrijstelling, de nieuwste cijfers over jeugdhulp, de mentale gezondheid van jongeren en de motie over AI op de basisschool. Meer nieuws vind je in Opvoeding & ontwikkeling.

Bronnen: Eerste Kamer, wetsvoorstel 36.663 (stemming Tweede Kamer 7 april 2026, procedure commissie OCW 3 november 2026) en memorie van toelichting, Kamerstuk 36663 nr. 3. Foto: Saral Shots (CC0, via Wikimedia Commons).

Reacties

Wat andere ouders zeggen over dit artikel

Nog geen reacties. Wees de eerste om te reageren na inloggen.

Meer uit Opvoeding & ontwikkeling