Meer lestijd in Vlaanderen: studiedagen, facultatieve vakantie en opvang bij lesuitval

Wat verandert er aan studiedagen en vrije dagen?

Sinds 1 september 2026 geldt in het Vlaamse basis- en secundair onderwijs een andere logica voor de schoolkalender: zo veel mogelijk effectieve lestijd. Klasse vat het zo samen: scholen mogen de lessen niet langer schorsen voor facultatieve verlofdagen of op de dag na verkiezingen in schoolgebouwen. De laatste schooldag vóór de zomervakantie is een volledige schooldag.

Pedagogische studiedagen blijven beperkt. In het basisonderwijs zijn maximaal drie halve pedagogische studiedagen per schooljaar mogelijk; extra studiedagen aanvragen kan niet meer. In het secundair onderwijs mogen lessen niet meer worden geschorst voor een pedagogische studiedag, noch om administratieve of onthaalformaliteiten bij de start van het schooljaar te regelen. VRT NWS schrijft hetzelfde in ouderentaal: in het secundair verdwijnen die studiedagen als lesvrije dagen; in het basisonderwijs blijft in totaal nog anderhalve dag (drie halve dagen) mogelijk.

Facultatieve vakantiedagen — vroeger soms gebruikt voor een lokale jaarmarkt — verdwijnen. Sluit een school die dag toch, bijvoorbeeld omdat bereikbaarheid lastig is, dan moeten de gemiste lesuren in de weken erna worden ingehaald, schrijft VRT. Een overzicht van wat er nieuw is dit schooljaar staat ook op Vlaanderen.be.

Klasse schrijft hetzelfde kader: in het secundair geen lesschorsing meer voor een pedagogische studiedag of voor onthaalformaliteiten bij de start van het schooljaar; in het basisonderwijs blijven maximaal drie halve studiedagen. Extra studiedagen aanvragen kan niet meer.

Wat gebeurt er als een les uitvalt?

Als lessen wegvallen door afwezigheid of een tekort aan leraren, staat de school volgens Klasse in principe in voor een andere invulling van die schooluren. Dat is de kern voor thuis: geen automatische “vrije middag” voor elk weggevallen uur. Voor bepaalde leerlingen van de derde graad secundair kan de school wel beslissen dat ze later komen of vroeger naar huis gaan. VRT preciseert: als een leraar ziek is en een les aan het einde van de dag wegvalt, mogen leerlingen van de derde graad eerder naar huis; jongere leerlingen blijven tot het einde van de lesdag op school.

Bij de aankondiging van het pakket (december 2025) meldde VRT NWS dat scholen “pedagogisch zinvolle” opvang moeten voorzien wanneer lessen niet doorgaan — wat die invulling precies is, vult de school in. Dat sluit aan bij de huidige Klasse-formulering over een andere invulling van schooluren. Wie buitenschoolse opvang na schooltijd zoekt, vindt aparte regels in ons stuk over het BOA-decreet; dat gaat over opvang buiten de lesuren, niet over de vervanging van een les die op de kalender stond.

Ook evaluatiedagen worden begrensd naar evaluatievorm en onderwijstype, schrijft Klasse. VRT noemt voor examens en klassenraden 50 in plaats van 60 halve dagen per schooljaar, en maximaal vier dagen per examenperiode voor delibereren én feedback. Exacte cijfers verschillen per schooltype. Klasse koppelt de grens aan evaluatievorm en onderwijstype; VRT noemt 50 in plaats van 60 halve dagen voor examens en klassenraden, en maximaal vier dagen per examenperiode voor delibereren én feedback. Check altijd de schoolkalender en de schoolgids van jouw school.

Wat check je als ouder op de schoolkalender?

Voor thuis betekent dit vooral: minder “toevallige” vrije dagen en meer voorspelbare schooluren. Noteer studiedagen (in het basisonderwijs: max. drie halve dagen) en eventuele inhaaluren meteen in de gezinsagenda. Sluit de school toch een vroegere facultatieve dag, dan horen er inhaaluren bij — vraag wanneer die vallen.

Bij twijfel over een studiedag, lesuitval of vroeger naar huis: vraag de directeur of het secretariaat wat die dag wél doorgaat — les, andere invulling op school, of (alleen voor toegestane groepen in de derde graad) eerder naar huis. Sommige secundaire scholen plannen intussen afstandslesdagen binnen het wettelijke kader; dat staat apart uitgelegd in afstandsonderwijs in plaats van studiedagen.

Dit pakket loopt parallel met andere Vlaamse wijzigingen dit schooljaar, zoals de nieuwe minimumdoelen en de klassenraad bij de overstap naar het eerste leerjaar, en extra aandacht voor taal (zie ook thuistaal op school). Meer context over school en opvoeding: opvoeding en ontwikkeling.

Kortom: Vlaanderen kiest voor meer geplande lestijd en minder lesvrije onderbrekingen. Studiedagen zijn strakker begrensd, facultatieve vakanties verdwijnen, en bij lesuitval hoort een schoolinvulling — met een beperkte uitzondering voor sommige leerlingen in de derde graad secundair. De schoolkalender blijft de snelste check voor jouw kind.