Villa Carlotta in Tremezzo: tuin en marmer aan het meer

Voor het huis loopt een rechte lijn van het toegangshek naar de klok op het dak. Geschoren hagen, fonteinen, beelden en vakken van buxus houden die as vast, met terrassen en stenen balustrades ertussen. Dat is het giardino all'italiana van Villa Carlotta, aangelegd in de tijd dat de markiezen Clerici uit Milaan de villa eind zeventiende eeuw lieten bouwen. Op een van de terrassen staan twee citrustunnels. De Clerici teelden citrus toen op een veel groter stuk, zo groot dat de verzameling Selva cedrina werd genoemd.

Daaromheen ligt een ruimere, romantische tuin. De collectie die Villa Carlotta ver buiten het meer bekend maakte, zijn de azalea's: in het voorjaar zitten de struiken zo vol bloem dat het blad bijna verdwijnt. De rododendrons bloeien eerder. Een bosje boomvormige rododendrons, waarschijnlijk begin twintigste eeuw geplant, heeft kronkelige stammen met een rozebruine bast; het zijn vooral Himalaya-hybriden, anders dan de alpenroos. Camelia's, sommige ouder dan een eeuw, staan langs de trappen en achter het huis. Zij openen het voorjaar, als de rest van de tuin nog weinig kleur heeft.

De Valle delle Felci is een kuil die hertog Giorgio II liet ombouwen. Eerder heette die laagte de vallei van de bramen. Nu loopt er een beek over de bodem, tussen varens, als een klein decor. Hij liet ook zware bomen planten: ceders, sequoia's, een tulpenboom ten zuiden van die vallei, platanen op beide oevers. Olijfterrassen aan de zuidkant herinneren aan de teelt die het Comomeer al sinds de Romeinen tekent. Binnen staat in het Salone dei Marmi het beeld van Venere en Mars, met langs de wand het fries van Thorvaldsen.