Amfitheater El Jem: kelders en mozaïeken, dagje uit

In El Jem staat het amfitheater van Thysdrus als een ellips van natuursteen. De gevel telt drie verdiepingen: vierenzestig reeksen bogen boven elkaar, gescheiden door halfzuilen. De beheerder plaatst de bouw tussen 238 en 250. Waarschijnlijk was het een gift van keizer Gordianus III aan de stad die zijn grootvader tot keizer had uitgeroepen. Pijlers en bogen dragen de gewelven onder de tribunes, de trappen en de galerijen.

Onder de arena liggen de ruimtes waar de dieren voor de spelen stonden. Een grote opening in het midden gaf die kelders lucht en licht. Twee luiken brachten met lieren de kooien omhoog tot op de arenavloer. Trappen lopen naar twee ondergrondse galerijen. Die bereik je van buiten via hellingen haaks op de lange assen; ze verbonden het monument met de stallen. Volgens de beheerder meten de lange assen 147,90 bij 122,20 meter, de arena 64 bij 39 meter, de buitenomtrek 427 meter en de hoogte 36 meter. Er was plaats voor 27.000 tot 30.000 toeschouwers. Na het Colosseum in Rome, het amfitheater van Capua en dat van Carthago zet de beheerder dit bouwwerk op de derde of vierde plaats wereldwijd.

Wie in Tunesië een dagje uit naar El Jem maakt, loopt die ellips van binnen, kelders inbegrepen. Sinds 26 oktober 1979 staat het amfitheater op de werelderfgoedlijst. De beheerder schrijft dat het na de komst van de Byzantijnen in 534 of na hun nederlaag bij Sbeïtla in 647 werd verlaten. Later diende de versterkte schaal als toevlucht. In 1695 en in 1850 werd ze beschoten, en daarbij kwamen bressen in de muren. Elk jaar is de arena het toneel van het internationaal festival van symfonische muziek.