Lerarentekort: vierdaagse schoolweek blijft zeldzaam, maar wie staat er voor de klas?

Het lerarentekort is al jaren een zorg voor ouders. Toch hoeven maar weinig kinderen in Nederland een dag per week thuis te blijven omdat er geen juf of meester is. Dat blijkt uit een peiling van NU.nl en de Academie & Vakvereniging Schoolleiders (AVS), waarover NU.nl op 20 oktober 2026 berichtte. Scholen lossen gaten in het rooster vooral op een andere manier op. Wat betekent dat voor jouw kind?

Wat bleek er uit de peiling?

Van de 308 schoolleiders die de vragenlijst invulden, zeiden er drie dat ze dit schooljaar voor een of meer klassen een kortere schoolweek hebben ingevoerd. Dat is minder dan 1 procent. Het gaat dan niet om een klas die een keer naar huis gaat omdat de leerkracht griep heeft, maar om een aangepast rooster voor weken of maanden. Van de scholen die het niet doen, verwacht nog geen 2 procent dat het later dit schooljaar waarschijnlijk toch gebeurt. Minder dan 15 procent zegt 'misschien'.

NU.nl plaatst daar zelf een kanttekening bij: een enquête onder 308 schoolleiders is niet representatief voor heel Nederland. Het is wel een duidelijke aanwijzing, en deskundigen die de krant sprak, herkennen het beeld.

Waarom scholen liever geen vierdaagse week kiezen

Een vierdaagse schoolweek mag ook niet zomaar. Volgens onderzoeker Nienke Ruijs van Maastricht University mag een basisschool maximaal zeven keer per jaar een vierdaagse week op het rooster hebben, feestdagen niet meegerekend. Wie al zeven studiedagen plant, zit dus al aan die grens.

Bovendien is het voor kinderen geen goed idee. Ruijs wijst op Amerikaans onderzoek waaruit blijkt dat schoolprestaties omlaaggaan bij een vierdaagse week, ook als de overgebleven dagen langer worden gemaakt. Het kan de ongelijkheid tussen kinderen vergroten: ouders met meer geld kunnen die vijfde dag makkelijker vullen met bijles, muziekles of sport. AVS-beleidsadviseur Lianne ter Steeg noemt nog iets wat veel ouders zullen herkennen: wie zorgt er voor de kinderen van werkende ouders als de school een dag dicht is?

Wat scholen dan wél doen

Als er geen leerkracht is, zetten scholen vaak ander personeel voor de klas: een onderwijsassistent, de directeur of een remedial teacher. Bijna vier op de tien schoolleiders in de peiling noemen dat de beste oplossing. Soms worden leerlingen van een klas zonder leerkracht over andere groepen verdeeld, of werken twee leerkrachten en een onderwijsassistent samen met drie groepen, wat 'unitonderwijs' heet.

Helemaal zonder zorgen is dat niet. Onderwijsvakbond AOb begrijpt de noodgreep, maar wil dat het geen vaste oplossing wordt: kinderen hebben recht op goed onderwijs, niet alleen op opvang. Niet iedereen die voor de klas staat, is bevoegd om les te geven. De AOb vindt daarom dat ouders horen te weten wanneer hun kind les krijgt van iemand zonder lesbevoegdheid. Welke noodoplossing het beste werkt, is overigens nooit grootschalig onderzocht.

Hoe groot is het tekort nu?

Volgens de cijfers die NU.nl aanhaalt, komt Nederland 5.800 fulltime basisschoolleerkrachten tekort. Dat is ongeveer 6,3 procent van alle juffen en meesters, minder dan het jaar ervoor, toen het tekort 8,1 procent was. Onderzoekers waarschuwen wel dat die daling deels kan komen doordat er minder vraag is: het aantal basisschoolleerlingen is iets gedaald en scholen krijgen geen extra corona-geld (NPO-gelden) meer om personeel in te huren.

Wat kun je als ouder doen?

Je kunt het lerarentekort niet oplossen, maar je kunt wel goed geïnformeerd blijven. Vraag de school hoe ze omgaan met uitval en hoe ze ouders op de hoogte houden. Wil je weten wie er voor de klas staat, vraag het dan gewoon aan de directie. De medezeggenschapsraad is een goede plek om zulke vragen op tafel te leggen.

Thuis helpt vooral rust en regelmaat. Een kind dat een paar keer een andere leerkracht heeft gehad, heeft soms wat meer moeite om zich te concentreren. Een vast ritme, voorlezen en samen even oefenen geven houvast. Op SlimmeKids vind je gratis spelletjes voor thuis en in de klas, en wil je weten wat er de komende jaren verandert in het onderwijs, lees dan ons overzicht van rekentoets tot taalniveau.

Ook in Vlaanderen is lestijd een thema: daar mogen scholen sinds dit schooljaar veel minder vaak de lessen schorsen voor studiedagen. Lees daarover meer in ons artikel over meer lestijd in Vlaanderen.

Headerfoto: Alex P. Kok, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Foto in de tekst: Alex P. Kok, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.