Opvoeding & Ontwikkeling

Draagmoederschap in Nederland: hoe staat het ervoor en wat wil het kabinet?

29-10-2026 door de redactie

Draagmoederschap staat deze week weer volop in de belangstelling in de Nederlandse politiek. Op woensdag 28 oktober 2026 stuurden JA21, SGP en BBB een gezamenlijke brief aan het kabinet. Daarin vragen ze, in ruil voor steun aan het Belastingplan, onder meer om 'een pas op de plaats' bij draagmoederschap. Tegelijk ligt er al sinds 2023 een wetsvoorstel in de Tweede Kamer dat draagmoederschap voor het eerst wettelijk wil regelen. Wat is er nu precies gebeurd, wat zegt de wet vandaag en wat wil het kabinet? Wij zochten het uit in officiële stukken van de Rijksoverheid, de Tweede Kamer en de Raad van State.

Ons onderzoek in het kort

Waar staat Nederland op 29 oktober 2026?

  • Er is in Nederland geen specifieke wettelijke regeling voor draagmoederschap. Draagmoederschap zelf is niet verboden, commerciële bemiddeling en openlijk zoeken wel.
  • De draagmoeder is na de geboorte juridisch de moeder. Wensouders moeten daarna via de rechter het ouderschap regelen.
  • Het wetsvoorstel Wet kind, draagmoederschap en afstamming (nummer 36390) wil dat een rechter al vóór de zwangerschap toetst, zodat wensouders vanaf de geboorte de juridische ouders zijn.
  • Het kabinet van D66, VVD en CDA wil de behandeling voortzetten. Het plenaire debat in de Tweede Kamer staat gepland in de week van 14 december 2026.
  • JA21, SGP en BBB vragen in hun brief van 28 oktober een pas op de plaats. Een reactie van het kabinet op die brief vonden wij nog niet.

Wat gebeurde er deze week?

Het minderheidskabinet heeft steun van oppositiepartijen nodig voor het Belastingplan. In een brief van 28 oktober 2026 aan premier Jetten en de vicepremiers Yeşilgöz-Zegerius en Van den Brink bieden JA21, SGP en BBB die steun aan, onder voorwaarden. De SGP publiceerde de brief op 29 oktober. Naast eisen over belastingen, migratie en landbouw staat er een onderdeel over medische ethiek. Letterlijk vragen de partijen: 'Een pas op de plaats bij omstreden medisch-ethische ontwikkelingen (late abortussen, thuisabortus en draagmoederschap).'

Wat wij niet konden bevestigen: een Kamerdebat over draagmoederschap op 29 oktober, nieuwe Kamervragen van deze week of een nieuwe Kamerbrief van het kabinet. Op de plenaire agenda van de Tweede Kamer stond die dag alleen een korte regeling van werkzaamheden; een inhoudelijk debat over draagmoederschap vonden wij niet. De laatste Kamervragen over het onderwerp die wij vonden, zijn op 19 mei 2026 beantwoord (zie verderop).

Goed om te weten: een pas op de plaats is een politieke wens in onderhandelingen. Het verandert op zichzelf niets aan de wet of aan het wetsvoorstel. Of het kabinet erop ingaat, is op het moment van schrijven nog niet bekend.

Hoe is draagmoederschap nu geregeld?

Bij draagmoederschap draagt een vrouw een kind en bevalt ze ervan, met de afspraak dat het kind opgroeit bij de wensouder(s). Volgens de toelichting bij het wetsvoorstel voorzien de huidige wetten niet in een specifiek juridisch kader voor draagmoederschap. Wel gelden er een paar belangrijke regels:

Ouderschap

De draagmoeder is de juridische moeder

Volgens het Burgerlijk Wetboek (artikel 1:198) is de moeder de vrouw uit wie het kind is geboren. Wensouders moeten na de geboorte via de familierechter het gezag en het ouderschap regelen, bijvoorbeeld met adoptie. Dat kan lang duren en geeft in die tijd onzekerheid.

Strafrecht

Bemiddeling is strafbaar

Artikel 151b van het Wetboek van Strafrecht maakt het strafbaar om beroeps- of bedrijfsmatig te bemiddelen bij draagmoederschap, met maximaal een jaar cel of een boete. Ook openbaar maken dat een vrouw draagmoeder wil worden, of dat een draagmoeder wordt gezocht, is strafbaar.

Strafrecht

Ook afstand van een kind

Artikel 151c maakt beroeps- of bedrijfsmatige bemiddeling strafbaar bij een vrouw die de zorg voor haar kind duurzaam aan een ander wil overlaten. Daarop geldt een uitzondering voor de Raad voor de Kinderbescherming en door de raad aangewezen organisaties.

Praktijk

Zoeken in eigen kring

Omdat openlijk zoeken niet mag, vinden wensouders en draagmoeders elkaar in de praktijk vaak in de eigen familie- of vriendenkring. Ivf-draagmoederschap is in Nederland sinds 1997 onder strikte voorwaarden toegestaan, in enkele klinieken.

Map met blanco documenten, een pen, babysokjes en een gebreid dekentje op een houten tafel

Het wetsvoorstel: wat wil het kabinet?

Het wetsvoorstel Wet kind, draagmoederschap en afstamming kreeg op 30 juni 2023 groen licht van de ministerraad en werd daarna bij de Tweede Kamer ingediend. Het doel is volgens de Rijksoverheid 'zorgvuldig draagmoederschap' en meer zekerheid voor het kind, de draagmoeder en de wensouders. Dit zijn de hoofdlijnen:

1. Vooraf

Rechterlijke toets vóór de conceptie

Wensouders en draagmoeder dienen samen een verzoek in bij de rechtbank, nog vóór de zwangerschap. Keurt de rechter het traject goed, dan zijn de wensouders vanaf de geboorte de juridische ouders en staan zij zo op de geboorteakte. De beslissing geldt drie jaar en gaat over het eerste kind dat de draagmoeder krijgt.

2. Bedenktijd

Drie maanden na de geboorte

Tot drie maanden na de geboorte kan worden gevraagd om de beslissing van de rechter te herroepen. Gebeurt dat, dan geldt weer de gewone regel en is de vrouw die bevallen is de moeder.

3. Afstamming

Een draagmoederschapsregister

Er komt een register met gegevens over de afstamming en het ontstaan van het kind, de beslissing van de rechter en de afspraken. De gegevens worden honderd jaar bewaard. Een kind vanaf 16 jaar kan ze opvragen, met deskundige begeleiding.

4. Voorbereiding

Verplichte voorlichting

Wensouders en draagmoeder moeten verplicht voorlichting en counseling volgen. Ouders krijgen daarnaast een wettelijke plicht om hun kind te vertellen over zijn afstamming.

5. Geld

Vergoeding met een maximum

Kosten zoals positiekleding mogen worden vergoed, plus een beperkte vergoeding voor ongemak en inspanning. De maxima komen in een algemene maatregel van bestuur. Wie meer betaalt of ontvangt, pleegt een strafbaar feit. Betalen voor de overdracht van het ouderschap over een kind wordt ook strafbaar, in binnen- en buitenland.

6. Bemiddeling

Geen markt, wel openlijk zoeken

Het verbod op commercieel draagmoederschap blijft. Openlijk laten weten dat je draagmoeder wilt worden of een draagmoeder zoekt, mag straks wel. Bemiddelen mag alleen een aangewezen organisatie zonder winstoogmerk.

7. Buitenland

Erkenning onder voorwaarden

Ouderschap na een traject in het buitenland kan worden erkend als het traject aan vergelijkbare eisen voldoet. Er moet een rechter aan te pas zijn gekomen, het kind moet genetisch verwant zijn aan minstens één wensouder en de wensouders moeten voorlichting hebben gevolgd.

8. Werk

Wensouderschapsverlof

Het wetsvoorstel regelt ook verlof voor wensouders, zodat zij na de geboorte tijd voor hun kind hebben. Daarnaast bevat het voorstel bredere wijzigingen in het afstammingsrecht.

Van consultatie tot Kamerdebat: de tijdlijn

  • 24 april tot 22 mei 2020: internetconsultatie over het conceptwetsvoorstel.
  • 2 juni 2021: de Raad van State adviseert het voorstel niet in te dienen, tenzij het wordt aangepast. De Raad vraagt onder meer om een duidelijker beeld van de praktijk en om de onderdelen over afstamming in het algemeen apart te regelen.
  • 30 juni 2023: de ministerraad stemt in. Het voorstel gaat naar de Tweede Kamer.
  • 2025: na de val van het vorige kabinet verklaart de Kamercommissie het voorstel niet controversieel, zodat de behandeling door kan gaan. In het najaar stuurt de regering de nota naar aanleiding van het verslag.
  • 27 november 2025: de Kamercommissie vraagt om een wetenschapstoets vóór het plenaire debat.
  • Begin 2026: de wetenschapstoets is klaar (gedateerd 23 februari 2026).
  • Week van 14 december 2026: plenair debat in de Tweede Kamer gepland. Daarna moeten de Tweede Kamer stemmen en de Eerste Kamer het voorstel nog behandelen.

Wat zeggen wetenschappers en Raad van State?

De wetenschapstoets voor de Tweede Kamer is geschreven door drie onderzoekers van universiteiten in Leuven, Amsterdam, Leiden en Groningen. Zij noemen het voorstel 'zorgvuldig doordacht', maar zien ook spanningen. Belangrijke risico's zijn volgens hen uitbuiting van draagmoeders, kinderkoop en een minder goede identiteitsontwikkeling van het kind. Hun eerste aanbeveling is om de erkenning van buitenlandse trajecten uit het voorstel te schrappen, omdat wensouders anders de Nederlandse eisen kunnen ontlopen door naar het buitenland uit te wijken. Ze wijzen er ook op dat het verschil tussen een vergoeding en commercieel draagmoederschap in de praktijk moeilijk scherp te maken is.

Wat is het standpunt van het huidige kabinet?

In het coalitieakkoord 2026-2030 van D66, VVD en CDA staat: 'We zetten de behandeling van een goede regeling voor draagmoederschap voort, met respect voor de aanbevelingen uit het WODC-rapport "Het gedragen kind" en de aandachtspunten uit het rapport van de commissie onderzoek interlandelijke adoptie.'

Op 19 mei 2026 beantwoordde staatssecretaris Van Bruggen (Justitie en Veiligheid), samen met de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Kamervragen van ChristenUnie, SGP en het lid Keijzer. Het kabinet erkent daarin dat er risico's op misstanden kunnen zijn, vooral bij buitenlandse trajecten. Het schrijft dat er nu geen wettelijk kader is dat wensouders stimuleert om voor een zorgvuldig traject te kiezen, en dat het dat met het wetsvoorstel wil veranderen. Marktwerking noemt het kabinet ongewenst. Ook meldt het kabinet dat uitbuiting van draagmoeders expliciet als vorm van uitbuiting in de strafbaarstelling van mensenhandel komt, ter uitvoering van een Europese richtlijn.

Het handje van een pasgeboren baby houdt de vinger van een volwassene vast op een wit dekentje

Wat betekent dit voor gezinnen?

Voor wie nu een traject start of al een kind via een draagmoeder verwacht, verandert er voorlopig niets. Het wetsvoorstel is nog niet aangenomen en kan in het Kamerdebat nog worden aangepast. Dat geldt bijvoorbeeld voor de termijn van drie maanden bedenktijd of de regels voor buitenlandse trajecten. Daarna moet ook de Eerste Kamer nog instemmen. Een datum waarop de wet zou ingaan, is er dus nog niet.

Wensouders

Laat je goed informeren

Zoek juridisch advies over de huidige procedure bij de rechter. Let bij een buitenlands traject extra goed op hoe het traject verloopt, wat de draagmoeder ervaart en of je kind later kan achterhalen waar het vandaan komt.

Kinderen

Openheid over afstamming

Het voorstel legt veel nadruk op het recht van een kind om te weten hoe het is ontstaan. Ook zonder nieuwe wet is eerlijk en passend vertellen over de eigen ontstaansgeschiedenis voor kinderen belangrijk.

Draagmoeders

Vrije keuze en zorg

Het voorstel wil dat de draagmoeder vooraf goed geïnformeerd en vrij kiest. Ook verplichte counseling en een maximum aan vergoedingen moeten haar beschermen tegen druk en uitbuiting.

Meer over opvoeding & ontwikkeling

Lees ook op SlimmeKids

Bronnen

Het advies van de Raad van State (2 juni 2021) is als Kamerstuk 36390, nr. 4 te vinden bij de documenten op de wetsvoorstelpagina van de Tweede Kamer.

Goed om te weten: dit artikel is gebaseerd op ons eigen onderzoek in officiële stukken, bijgewerkt tot 29 oktober 2026. Het is algemene informatie en geen juridisch advies. Het wetsvoorstel kan nog veranderen; kijk voor de actuele stand op de pagina van de Tweede Kamer.

Meest gelezen

02-04-2026 buddybankje op basisschool Boekel helpt kinderen samen spelen Lees artikel → 16-03-2026 Playmobil vs LEGO: welk speelgoed past bij jouw kind Lees artikel → 21-09-2026 Herfstvakantie 2026 Vlaanderen: data, wintertijd en rustige tips Lees artikel → 05-03-2026 Vroege signalen van hoogbegaafdheid bij jonge kinderen Lees artikel →

Reacties

Wat andere ouders zeggen over dit artikel

Nog geen reacties. Wees de eerste om te reageren na inloggen.

Veelgestelde vragen

Bij dit artikel

  • Draagmoederschap zelf is niet verboden, maar er is geen specifieke wettelijke regeling. Beroeps- of bedrijfsmatige bemiddeling en openlijk zoeken naar een draagmoeder of wensouders zijn strafbaar (artikel 151b Wetboek van Strafrecht).

  • Nu is dat de draagmoeder: volgens het Burgerlijk Wetboek is de moeder de vrouw uit wie het kind is geboren. Wensouders moeten daarna via de rechter het gezag en het ouderschap regelen, bijvoorbeeld via adoptie.

  • Een rechter toetst het traject al vóór de zwangerschap. Keurt de rechter het goed, dan zijn de wensouders vanaf de geboorte de juridische ouders. Er komen ook een draagmoederschapsregister, verplichte voorlichting, een maximum voor vergoedingen en regels voor erkenning van trajecten in het buitenland.

  • Dat is nog niet bekend. Het plenaire debat in de Tweede Kamer staat gepland in de week van 14 december 2026. Daarna moeten de Tweede Kamer stemmen en de Eerste Kamer instemmen voordat de wet kan ingaan.

  • In een brief aan het kabinet boden zij steun aan het Belastingplan aan, onder voorwaarden. Een van die voorwaarden is een pas op de plaats bij omstreden medisch-ethische ontwikkelingen, waaronder draagmoederschap. Een reactie van het kabinet op die brief was op 29 oktober nog niet bekend.

  • Nee. Ook met het wetsvoorstel blijft commercieel draagmoederschap verboden. Openlijk zoeken mag straks wel, maar bemiddelen mag alleen een aangewezen organisatie zonder winstoogmerk. Te hoge vergoedingen worden strafbaar.

Leuke uitjes voor kids

Meer uit Opvoeding & ontwikkeling

✉️ Gastartikel insturen