De 13-wekenecho verdwijnt per 2028: wat betekent dat als je zwanger bent?

Vanaf 1 januari 2028 krijgen zwangeren geen 13-wekenecho meer aangeboden. Minister Sophie Hermans van Volksgezondheid schreef dat op 12 oktober aan de Tweede Kamer, meldt de NOS. In het eerste onderzoeksjaar bleek een groot deel van de doorverwijzingen achteraf onnodig, terwijl veel afwijkingen werden gemist. Tot 2028 kun je er nog gewoon voor kiezen.

Wat is de 13-wekenecho?

De 13-wekenecho is een medisch onderzoek naar lichamelijke afwijkingen bij het ongeboren kind, zoals een open rug. Hij lijkt op de 20-wekenecho, maar gebeurt veel eerder: tussen 12 weken plus 3 dagen en 14 weken plus 3 dagen zwangerschap, schrijft pns.nl. Sinds 1 september 2021 krijg je hem alleen als je meedoet aan de wetenschappelijke IMITAS-studie. Het gesprek vooraf en de echo zelf zijn gratis.

Het idee was dat ouders eerder weten of er iets ernstigs aan de hand is. Wordt pas bij de 20-wekenecho een ernstige aandoening ontdekt, dan moeten ouders binnen een paar weken beslissen of ze de zwangerschap willen voortzetten, schrijft NU.nl. Een abortus kan in Nederland tot 24 weken zwangerschap.

Waarom de echo verdwijnt

De Gezondheidsraad analyseerde het eerste studiejaar, van november 2021 tot november 2022. In die periode werden ongeveer 130.000 echo's gemaakt. Na 1.313 echo's volgde een doorverwijzing voor vervolgonderzoek. Bij 531 zwangeren was dat terecht, in 775 gevallen, meer dan de helft, bleek het achteraf onnodig. Daartegenover stonden 1.164 gemiste afwijkingen, waarvan er 1.008 in het eerste trimester niet te zien zijn.

De raad vond dat de voordelen in deze vorm niet opwegen tegen de nadelen, maar wilde verder onderzoek naar een betere opzet. Hij tekende daarbij aan dat de cijfers mogelijk geen goed beeld geven van nu: echoscopisten zijn ervarener geworden en er is nu een landelijk aanbod van de NIPT. Hermans gaat een stap verder dan de raad en stopt helemaal. Ze wil zwangeren niet opnieuw blootstellen aan onnodige ongerustheid door vals alarm. Wel wil ze de hele keten van prenatale screening, met de echo's en de NIPT, onder de loep nemen. Als nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen daar aanleiding toe geven, kan ze de Gezondheidsraad later opnieuw om advies vragen.

Wat betekent dit als je nu zwanger bent?

Voorlopig verandert er niets. De 13-wekenecho blijft binnen IMITAS beschikbaar tot 1 januari 2028, bevestigt het RIVM. Bij het eerste bezoek vraagt je verloskundige of gynaecoloog of je er meer over wilt weten. Het gesprek en de echo kosten niets, maar eventueel vervolgonderzoek kan onder je eigen risico vallen. Het geslacht van je kindje zie je bij deze echo niet.

Twijfel je? Ons advies: bedenk voor het gesprek hoeveel je tijdens de zwangerschap al wilt weten en wat je zou doen bij een afwijkende uitslag.

Sinds 15 oktober: griepprik voor zwangeren

Ben je 22 weken of langer zwanger, dan kun je sinds donderdag 15 oktober de griepprik halen, meldt het RIVM. Dat kan tot 1 maart. Je maakt een afspraak bij het consultatiebureau en kunt de griepprik combineren met de 22-wekenprik tegen kinkhoest. Volgens het RIVM is het veilig om beide prikken tegelijk te krijgen.

Na de geboorte komt voor baby's daar nog een prik bij: de RS-prik zorgde vorig seizoen voor veel minder baby's op de intensive care. En voel je je na de bevalling somber, angstig of gestrest, dan ben je niet de enige: volgens het RIVM geldt dat voor een derde van de vrouwen. Ga je na je verlof weer werken, reken dan ook de kinderopvangtoeslag voor 2027 alvast door.