SlimmeKids Bouwbaas: gratis online bouwspel in 3D voor thuis en de klas

Een huis met een rood dak. Een auto die echt over de bouwplaat rijdt. Een molen waarvan de wieken gaan draaien zodra de tandwielen in elkaar grijpen. Met SlimmeKids Bouwbaas bouwen kinderen het allemaal zelf, blokje voor blokje, in 3D. Het is een gratis online bouwspel dat je meteen in de browser speelt, zonder download en zonder reclame in het spel. Thuis speel je het gratis en zonder account via de thuisversie van Bouwbaas. Op school staat het in SlimmeKids School bij Creatief, klaar voor het digibord.

SlimmeKids Bouwbaas: een gratis online bouwspel in 3D

Bouwbaas is een bouwblokjes-spel voor kinderen dat verder gaat dan stapelen. Je kiest blokjes in alle kleuren, klikt ze vast op een groene bouwplaat en draait je bouwwerk rond om het van alle kanten te bekijken. In de categorie Techniek vind je batterijen, draadjes, een schakelaar, lampjes, een motor, assen, wielen, propellers en tandwielen. Zo wordt een torentje een vuurtoren met een lampje dat brandt, en een paar blokjes met wielen een auto die echt rijdt.

Weet je niet waar je moet beginnen? In het spel staan voorbeelden, zoals een huis, een vuurtoren, een auto en een molen, en uitdagingen als "Laat een lampje branden" en "Bouw een molen: de wieken draaien via tandwielen". Bouwbaas werkt op een computer, een tablet en een digibord. Op een smartphone werkt het niet, want daarvoor is het scherm te klein om nauwkeurig te bouwen.

Speel gratis Bouwbaas

Waarom 3D bouwen goed is voor kinderen

Wie bouwt, denkt in ruimte. Past dit blokje erop of steekt het uit? Hoe ziet mijn toren er van achteren uit? Dat ruimtelijk inzicht hangt sterk samen met spelen. Psychologen Jamie Jirout en Nora Newcombe bekeken gegevens van 847 Amerikaanse kinderen van 4 tot 7 jaar. Kinderen die volgens hun ouders vaak met blokken, puzzels en bordspellen speelden, scoorden beter op een test waarbij ze met blokken een patroon moesten nabouwen, ook als rekening werd gehouden met hun andere vaardigheden (Psychological Science, 2015). Het gaat om een verband: of het spelen die vaardigheid ook echt veroorzaakt, konden de onderzoekers niet vaststellen.

Ook met rekenen lijkt er een link te zijn. Onderzoekers van de University of Delaware en Temple University lieten 102 driejarigen bouwwerkjes van blokken nabouwen. Kinderen die dat beter deden, scoorden ook hoger op een rekentest voor kleuters (Child Development, 2014).

Daarnaast oefent een kind tijdens het bouwen nog meer. Een blokje precies op de goede plek zetten vraagt een nauwkeurige hand, met de muis of met een vinger op het scherm. Een stroomkring die niet meteen werkt, nodigt uit tot proberen, kijken wat er misgaat en opnieuw proberen. En wat je bouwt, bedenk je helemaal zelf. Een digitaal bouwspel vervangt echte bouwblokken niet, maar het is een mooie aanvulling, zeker voor dingen die met gewone blokken lastig zijn, zoals een lampje dat gaat branden of een molen die vanzelf draait.

Techniek voor kinderen: stroomkring en tandwielen

Bouwbaas maakt wetenschap en techniek tastbaar, ook al gebeurt het op een scherm. Bij de stroomkring ontdekken kinderen hoe elektriciteit werkt: de batterij geeft stroom aan de blokjes die haar raken, draadjes en de schakelaar geven die stroom door. Pas als alles goed aansluit en de schakelaar aan staat, gaat het lampje branden of draait de motor.

Met tandwielen leren ze hoe een overbrenging werkt. Er zijn kleine, middelgrote en grote tandwielen, die je plat kunt leggen of met de knop Kantelen rechtop op een as zet. Ze draaien alleen als ze goed in elkaar grijpen: op dezelfde hoogte en precies tegen elkaar. Wie goed kijkt, ziet nog meer: twee tandwielen die elkaar raken, draaien de andere kant op. En een klein tandwiel draait sneller rond dan een groot.

Waarom zou je daar vroeg mee beginnen? Een overzichtsstudie van Wai, Lubinski en Benbow, gebaseerd op ruim vijftig jaar onderzoek, laat zien dat jongeren met een goed ruimtelijk inzicht vaker kiezen voor en uitblinken in wetenschap, techniek en wiskunde, de vakken die samen STEM heten (Journal of Educational Psychology, 2009). Het goede nieuws: ruimtelijk inzicht is te oefenen. Een grote analyse van 217 studies vond dat oefenen het ruimtelijk denken duidelijk verbetert, bij kinderen en bij volwassenen (Psychological Bulletin, 2013).

Zo bouw je in Bouwbaas: stap voor stap

1. Kies je bouwplaat. Je bouwt op een groene bouwplaat. Kies een kleine, middelgrote of grote plaat, of bepaal zelf de breedte en lengte, geteld in noppen. Een kleine plaat is fijn voor jonge kinderen en korte opdrachten. Op een grote plaat past een hele stad.

2. Kies een kleur en een blokje. Kies eerst een kleur en daarna een blokje uit een van de categorieën. Bij Bouwen vind je stenen in allerlei maten, bij Techniek de onderdelen voor stroomkringen en machines.

3. Slepen en vastklikken. Sleep het blokje naar de bouwplaat en laat los: het klikt vast op de noppen. Op een tablet of digibord kan het ook anders: tik op een blokje en daarna op de plek waar het moet komen.

4. Draaien. Staat een blokje de verkeerde kant op? Draai het met de draaiknop ⟳, of druk op het toetsenbord op de R.

5. Inzoomen en rondkijken. Zoom in en uit met het scrollwiel van de muis, met twee vingers op een tablet of digibord, of met de zoomknoppen in beeld. Draai de plaat met de pijlen of met twee vingers, zodat je je bouwwerk van alle kanten ziet.

6. Weghalen met de prullenbak. Een blokje te veel? Sleep het naar de prullenbak om het weg te gooien. Wil je meer blokjes tegelijk opruimen, tik dan eerst op de prullenbak. Dan staat het spel in de weghaalstand: tik op een blokje en het verdwijnt. Zo haal je snel een paar blokjes na elkaar weg. Tik nog een keer op de prullenbak om te stoppen en verder te bouwen. Een stap te ver? Met ↶ maak je iets ongedaan en met ↷ doe je het opnieuw.

7. Laat het lampje branden. Zet een batterij, draadjes, een schakelaar en een lampje tegen elkaar aan. Tik op de schakelaar om hem aan te zetten en het lampje gaat branden. Werkt het niet? Kijk dan of alle onderdelen elkaar echt raken.

8. Bouw iets dat beweegt. Met een motor, assen, wielen en tandwielen bouw je auto's die over de plaat rijden en molens waarvan de wieken draaien. Lukt het niet meteen? Open een voorbeeld en kijk hoe het daar is gebouwd.

9. Maak een foto van je bouwwerk. Klaar? Tik op de knop Foto maken. Je ziet meteen een voorbeeld van je foto. Tevreden? Kies Opslaan en de foto wordt bewaard op je computer of tablet. Niet goed gelukt? Kies Opnieuw, draai je bouwwerk een beetje en probeer het nog eens. Leuk om te bewaren, op te hangen in de klas of naar opa en oma te sturen.

Tips voor ouders: samen bouwen en praten

Bouw de eerste keer samen. Laat je kind vertellen wat het maakt en stel vragen: "Hoe kom je boven in je toren?" of "Wat gebeurt er als je dat tandwiel een stukje verschuift?" Gebruik daarbij woorden als boven, onder, naast, achter en schuin. In het onderzoek uit Delaware bleek dat niet alle kinderen thuis evenveel van zulke ruimtewoorden horen. Geef ook eens een uitdaging: een brug tussen twee torens, een auto met vier wielen of een huis met een lampje binnen. En wissel het scherm af met echte blokken. Wat je digitaal bouwde, kun je daarna in het echt proberen na te maken. Over verstandig schermgebruik lees je meer in ons artikel over de nieuwe richtlijnen voor schermtijd.

Bouwspel op het digibord: tips voor leerkrachten

Op het digibord wordt Bouwbaas een les wetenschap en techniek voor de hele klas. Bouw samen een molen en laat leerlingen om de beurt een onderdeel toevoegen. Of zet een stroomkring met een fout op het bord en laat de klas zoeken waarom het lampje niet brandt. Bij tandwielen werkt een eenvoudige onderzoeksvraag goed: hoe zorg je dat het laatste tandwiel draait, en welke kant draait het op? Laat leerlingen daarna in tweetallen op een tablet of computer een eigen ontwerp maken en leg het vast met Foto maken. Zo heb je meteen materiaal om te bespreken of in een portfolio te bewaren.

Je vindt het spel in SlimmeKids School bij Creatief. Nog niet bekend met SlimmeKids School? Lees dan hoe je SlimmeKids School gratis gebruikt op het digibord.

Meer gratis spelletjes voor kinderen

Bouwbaas speel je thuis gratis via slimmekids.be/bouwbaas, zonder download. Zin in meer? Bekijk onze gratis spelletjes voor kinderen of lees welke gratis spelletjes thuis en in de klas goed werken.