Moskee van Amr in Oud-Caïro: eerste gebouw van Fustat

De moskee van Amr ibn al-As staat in Al-Fustat, in Oud-Caïro. Ze is de oudste moskee die in Egypte en in Afrika bewaard is gebleven. Amr ibn al-As was een van de eerste metgezellen van de profeet Mohammed. Na de verovering van Egypte in 20 AH, 640 AD, stichtte hij de eerste islamitische hoofdstad, Fustat, binnen de huidige stad Caïro. Een jaar later, in opdracht van kalief Umar ibn al-Khattab, stichtte hij op die plek ook deze moskee. Ze was het allereerste gebouw van die nieuwe hoofdstad, en meteen de plek waar de nieuwe gemeenschap samenkwam.

De naam Fustat komt van het Arabische woord voor tent. Het leger van Amr had op die plek een kamp opgeslagen. De moskee heet ook al-Atiq, de oude moskee van Fustat. Kalief Umar wilde een nieuwe hoofdstad en wees Alexandrië af, de stad die in de Ptolemaeïsche en Romeinse tijd hoofdstad was geweest.

In de eerste jaren na de verovering was de moskee een verzamelplaats voor de moslimgemeenschap en voor de troepen van Amr. Die groep was toen nog een minderheid in Egypte. Bij de bouw hielpen enkele metgezellen van de profeet mee, onder wie al-Zubayr ibn al-Awam en Ubada ibn al-Samit. Van die eerste bouw is weinig bewaard. Wat er nu in Oud-Caïro staat, is de herbouw uit de twintigste eeuw, met zuilenhallen.