Saqqara bij Caïro: trappenpiramide van Djoser en Unas

De piramide van Unas is van de laatste koning van de 5e dynastie, rond 2375–2345 v.Chr. Ze is de eerste piramide met Piramideteksten: spreuken op de wanden van de grafkamer, bedoeld om de farao naar het hiernamaals te helpen. Twee tempels zijn verbonden door een lange causeway. Resten van de daltempel liggen bij de huidige ingang van Saqqara. Een groot deel van de versierde weg is later door andere koningen hergebruikt. Een stuk ligt er nog.

De Serapeum is het graf van de heilige Apis-stieren, verbonden met Ptah, wiens cultus in Memphis zat. Een laan van sfinxen leidt erheen. Twee lange gangen boden plaats aan de gemummificeerde stieren. Het gebruik loopt van Amenhotep III in het Nieuwe Rijk tot en met de Ptolemaeïsche tijd. Priesters kozen een stier op hun vlekken en op een goddelijke geboorte. Er leefde er één tegelijk. Na de dood werd hij gemummificeerd en in een sarcofaag gezet, met een uitgebreide plechtigheid. Inscripties noteren koninklijke gaven. Twee zonen van Ramses II, Khaemwaset en Merenptah, schonken als prins en als hogepriester van Ptah meerdere stieren, sieraden en shabti’s.

Ook het graf van generaal Horemheb hoort erbij, rond 1323–1295 v.Chr. Hij werd hier niet begraven: als koning liet hij een nieuw graf maken in de Vallei der Koningen. Het Imhotep Museum op het terrein toont voorwerpen uit de hele tijdspanne van Saqqara. Het Gizeh-plateau is de andere grote dodenstad van Memphis, dichter bij Caïro. Voor dagjes uit vanuit de stad blijven hier de trappenpiramide, de teksten van Unas en de stierengangen.