Gamla Uppsala museum: koningshopen, runen en Frejs hall

De koningshopen liggen in het gras naast Gamla Uppsala museum. Het museum noemt deze plek een van de interessantste van Scandinavië: al in de zesde eeuw een politiek en religieus centrum van de Svear. In 1846 groef riksantikvarie Bror Emil Hildebrand de Östhögen open, die eerder Odens hög heette. In het hart zat een steenhoop, verbrande botten en scherven van grafgiften, waaronder resten van een helm en van gouden voorwerpen. In 1874 volgde de Västhögen, vroeger Frös hög. Ook dat was een brandgraf. Er lag een havik, waarschijnlijk een afgerichte jachtvogel. Wie er begraven is, weet niemand. Dat het mensen van hoge rang waren, staat vast.

Binnen loopt Myt, makt och människa van de late ijzertijd tot 1164, toen Gamla Uppsala aartsbisschopszetel werd. Originelen uit de opgravingen, een groot model van de hopen, en de overstap naar het christendom. Välkommen till Gamla Uppsala zet er een tijdlijn naast, met 3D-scans van vondsten. De stolprad, een rij palen die het museum een van de bijzonderste sporen van Zweden noemt, krijgt een animatie. Boven ligt Tyde den som kan. Uppland telt ongeveer 1300 runenstenen, de meeste ter wereld. Je ziet originelen, oefent het lezen en zet een eigen steen.

In Frejs hall is de hoofdman even de deur uit. Frej was, zegt het museum, de voorvader van de Uppsala-hoofdlieden. Je past kleren en helmen, gaat in de hoogzetel zitten en kiest een rol: kind, huisvrouw, boer, krijger, koning of koningin. Verborgen knoppen wekken de dieren van de stolprad. De zaal is voor kinderen van 0 tot 12 jaar, samen met volwassenen. Verhalen voorlezen hoort erbij, net als de dieren en het eten in het spel.