Top 10 hoogste vulkanen ter wereld

Hoe hoog kan een vulkaan boven de zeespiegel uitsteken? In deze top 10 staan de hoogste vulkanen ter wereld, gerangschikt op top-hoogte: meters boven zeeniveau, niet op volume lava of hoogte vanaf de oceaanbodem. Op nummer 1 staat Ojos del Salado op de grens van Chili en Argentinië, met ongeveer 6.893 meter. Daarna volgen andere Andes-reuzen zoals Monte Pissis en Llullaillaco. Bijna alle records liggen in Zuid-Amerika. Daar duwt de Nazca-plaat onder de Zuid-Amerikaanse plaat, en bouwen vulkanen toppen op een al hoog plateau. Andere manieren van meten geven een ander beeld. De Hawaiiaanse schildvulkanen Mauna Loa en Mauna Kea zijn vanaf de zeebodem of in volume enorm, maar hun top blijft lager dan deze Andestoppen. Op Mars staat Olympus Mons nog veel hoger; die hoort niet in een aardse lijst. Subtoppen zoals Tres Cruces Central en satellietpieken met weinig prominence laten we weg, zodat elk nummer een eigen hoofdmassief is. Vergelijk gerust met onze lijsten over hoogste bergen en grootste landen: hier telt of de berg écht een vulkaan is, én hoe hoog de top staat. National Geographic Education legt kort uit wat een vulkaan is en hoe actief, slapend en uitgedoofd verschillen.

De top 10

Ojos del Salado (Chili/Argentinië) – ca. 6.893 m

Auteur: SlimmeKids · Licentie: Eigen foto

Ojos del Salado is een complexe stratovulkaan op de grens van Chili en Argentinië, in de droge Puna de Atacama. Chile.travel noemt een top van 6.893 meter en noemt hem de hoogste actieve vulkaan ter wereld. Bevestigde historische uitbarstingen ontbreken, maar er zijn fumarolen bij de top; Volcano World (Oregon State) beschrijft hem als ’s werelds hoogste actieve vulkaan. Het is een massief met meerdere kraters en lavakoepels, geen enkele spitse kegel. Nabij de top ligt een klein kratermeer op extreme hoogte. Op de vraag “hoogste vulkaan op aarde” is dit meestal het eerste cijfer dat naslagwerken geven.

Monte Pissis (Argentinië) – ca. 6.793 m

Auteur: SlimmeKids · Licentie: Eigen foto

Monte Pissis is een complexe vulkaan in Argentinië, op de grens van de provincies La Rioja en Catamarca. Op hoogte-lijsten staat hij rond 6.793 meter, net onder Ojos del Salado. De Nederlandse Wikipedia noemt ongeveer 6.792 meter. Hij is veel minder bekend bij toeristen dan Cotopaxi of de Etna, maar op pure top-hoogte hoort hij tot de absolute wereldtop. Het landschap is droog, hoog en afgelegen — typisch voor de vulkanen van de Centrale Andes. Pissis is vooral een hoogte-record: beroemdheid en recordhoogte lopen hier niet gelijk.

Nevado Tres Cruces (Chili/Argentinië) – ca. 6.748 m

Auteur: SlimmeKids · Licentie: Eigen foto

Nevado Tres Cruces is een vulkanisch massief op de grens van Argentinië en Chili. De hoofdtop Tres Cruces Sur bereikt ongeveer 6.748 meter; Tres Cruces Centro (rond 6.629 m) telt hier niet als apart nummer. De naam verwijst naar de meertoppige opbouw. Routes naar Ojos del Salado lopen vaak via het Nevado Tres Cruces-gebied; Chile.travel noemt dat parkgebied ook in de bereikbaarheidsinfo. Eén ranglijstpositie, meerdere pieken: zo werkt een vulkaanmassief. De hoogte houdt Chili én Argentinië opnieuw in de wereldtop.

Llullaillaco (Chili/Argentinië) – ca. 6.739 m

Auteur: SlimmeKids · Licentie: Eigen foto

Llullaillaco is een stratovulkaan van ongeveer 6.739 meter op de grens van Argentinië en Chili, in de Puna de Atacama. Hij geldt vaak als een van de hoogste vulkanen met gedocumenteerde historische uitbarstingen in de negentiende eeuw. De top ligt in een extreem droog hooggebergte; sneeuw en ijs zijn beperkt. Archeologische vondsten op grote hoogte maken hem bekend buiten pure geologie, maar in deze lijst telt vooral de top-hoogte. Ojos is hoger; Llullaillaco scoort sterker op “hoog én historisch actief” — twee verschillende vragen.

Tipas / Walther Penck (Argentinië) – ca. 6.660 m

Auteur: SlimmeKids · Licentie: Eigen foto

Tipas (ook Cerro Walther Penck of Cazadero) is een massief complexvulkaan in de Argentijnse provincie Catamarca, vlak bij Ojos del Salado. Hoogte-lijsten zetten hem rond 6.660 meter; metingen en DEM’s noemen soms iets hoger of lager (rond 6.658–6.670 m). Hij wordt tot de hoogste actieve of potentieel actieve vulkanen gerekend, al zijn historische uitbarstingen slecht gedocumenteerd door de afgelegen ligging. Samen met Ojos vormt dit gebied een van de hoogste vulkanische zones op aarde: één regio, meerdere toppen boven de 6.500 meter.

Incahuasi (Chili/Argentinië) – ca. 6.621 m

Auteur: SlimmeKids · Licentie: Eigen foto

Incahuasi is een vulkanische berg op de grens van Chili en Argentinië met een top rond 6.621 meter. De naam wordt vaak verklaard als iets als “huis van de Inca”. Er ligt een caldeira van enkele kilometers doorsnede; de laatste grote activiteit ligt volgens naslagwerken ver in het verleden. Op top-hoogte blijft hij toch in de wereldtop van vulkanen. Geen toeristisch icoon dus, wel een harde hoogte: lava, as en oudere uitbarstingen hebben hier een brede, hoge top achtergelaten in hetzelfde droge Andeshogegebied als Ojos en Tipas.

Tupungato (Chili/Argentinië) – ca. 6.570 m

Auteur: SlimmeKids · Licentie: Eigen foto

Tupungato is een grote Andesvulkaan op de grens van Chili en Argentinië, met een top rond 6.570 meter. Hij ligt grofweg 100 kilometer ten zuiden van Aconcagua, de hoogste berg van Zuid-Amerika (die géén vulkaan is). Direct naast Tupungato ligt de actievere Tupungatito; die twee namen worden vaak door elkaar gehaald. Tupungato zelf is vooral een hoog lavakoepel- en stratovulkaanmassief. In de buurt van Santiago en Aconcagua is dit de vulkanische reus die wél in deze hoogteranglijst past.

Nevado Sajama (Bolivia) – ca. 6.542 m

Auteur: SlimmeKids · Licentie: Eigen foto

Nevado Sajama is een stratovulkaan in Bolivia van ongeveer 6.542 meter — de hoogste berg van het land. Hij ligt in het Nationaal park Sajama, dicht bij de grens met Chili. In tegenstelling tot veel recordvulkanen in de ultra-droge Puna heeft Sajama een duidelijkere ijskap. De vulkaan geldt als uitgedoofd of zeer lang stil, afhankelijk van de bron; de top-hoogte houdt hem in deze top 10. “Hoogste van Bolivia” en “hoogste ter wereld” zijn twee aparte records, en Sajama wint alleen de eerste.

Coropuna (Peru) – ca. 6.425 m

Auteur: SlimmeKids · Licentie: Eigen foto

Nevado Coropuna is de hoogste vulkaan van Peru, met een top rond 6.425 meter volgens hoogte-lijsten. Hij ligt in de Andes ten noordwesten van Arequipa en heeft meerdere ijskap- en topstructuren. Smithsonian-cijfers voor Holocene toppen kunnen iets lager uitvallen; schrijf dus ca. 6.425 m en check een actuele bron voor schoolwerk. Coropuna is de Peruaanse naam in deze lijst: niet alles speelt zich af op de Chili-Argentinië-grens. Op peru.travel staat een aparte attractiepagina over Coropuna.

Cerro El Cóndor (Argentinië) – ca. 6.414 m

Auteur: SlimmeKids · Licentie: Eigen foto

Cerro El Cóndor is een stratovulkaan in Argentinië met een top rond 6.414 meter op wereldwijde hoogte-lijsten. NASA’s Earth Observatory toont dit soort Centrale-Andesvulkanen — waaronder El Cóndor en Ojos — als steile kegels en lavavelden in een droog hoogland. El Cóndor is minder bekend dan Cotopaxi of de Vesuvius, maar op meters boven zeeniveau hoort hij nog bij de top van de aarde. Weinig ansichtkaarten, wél een vaste plek in de hoogteranglijst van aardse vulkanen.
“Hoogste vulkaan” is iets anders dan “meest actief” of “grootste vulkaan qua volume”. Ojos del Salado wint op top-hoogte; Hawaii scoort op massa vanaf de oceaanbodem. Meetverschillen van tientallen meters komen voor: naslagwerken noemen voor Ojos soms rond 6.879 meter, Chileense reisinfo en veel hoogte-lijsten rond 6.893 meter. Noteer bij een schoolwerkstuk dus altijd het criterium: hoogte boven zeeniveau. De hoogste vulkanische toppen van de aarde concentreren zich in de droge Andes van Chili, Argentinië, Bolivia en Peru. Sommige hebben fumarolen, sommige hadden historische uitbarstingen, andere zijn al heel lang stil. Wie landschap en hoogte verder wil vergelijken, kan door naar onze hoogste watervallen of terug naar het overzicht van alle Top 10-lijsten. Cijfers kunnen iets bijgesteld worden bij nieuwe metingen — check een actuele bron voor je werkstuk. De hoogste vulkanen ter wereld liggen opvallend vaak in Argentinië, vooral in het noordwesten van het land. Dat heeft alles te maken met de Andes. De belangrijkste reden is de botsing van twee aardplaten: - De Nazcaplaat schuift onder de Zuid-Amerikaanse plaat. - Daardoor wordt de aardkorst in de Andes sterk samengedrukt en ontstaan enorme bergketens en vulkanen. - In het noorden van Chili en Argentinië ligt een uitzonderlijk hoge, droge hoogvlakte: de Altiplano en Puna de Atacama. - Veel vulkanen daar beginnen dus al op een hoogte van 4.000 à 5.000 meter. Als een vulkaan daar nog 2.000 meter bovenuit komt, zit je al boven de 6.000 meter.

Veelgestelde vragen

Bij dit onderwerp

  • Wat is de hoogste vulkaan ter wereld?

    Op top-hoogte boven zeeniveau is dat Ojos del Salado op de grens van Chili en Argentinië, met ongeveer 6.893 meter volgens Chileense reisinfo en veel hoogte-lijsten. Sommige vulkanologische bronnen noemen rond 6.879 meter.

  • Is Mauna Kea of Mauna Loa hoger?

    Nee, niet op top-hoogte boven zeeniveau. Vanaf de oceaanbodem of in volume zijn Hawaiiaanse schildvulkanen enorm, maar hun top blijft lager dan Ojos del Salado en andere Andes-vulkanen in deze lijst.

  • Waarom liggen bijna alle hoogste vulkanen in de Andes?

    In de Centrale Andes botst de Nazca-plaat onder de Zuid-Amerikaanse plaat. Vulkanen bouwen daar toppen op een al hoog plateau, waardoor de absolute hoogte boven zeeniveau extreem wordt.

  • Wat is het verschil tussen actief, slapend en uitgedoofd?

    Actief betekent recente of waarschijnlijke uitbarstingen. Slapend (dormant) betekent al lange tijd stil, maar niet definitief klaar. Uitgedoofd betekent dat nieuwe uitbarstingen onwaarschijnlijk worden geacht. Exacte labels verschillen per bron.

  • Telt Olympus Mons mee?

    Nee. Olympus Mons is een vulkaan op Mars en hoort niet in een top 10 van vulkanen op aarde.

Meer uit Opvoeding & ontwikkeling