Nieuwe toolkit helpt scholen kindermishandeling zien

Bij SlimmeKids willen we dit rustig duiden, zonder schrikbeeld. Sinds 10 november 2026 is er een nieuwe, gratis toolkit voor Nederlandse basisscholen bij vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling. Hij heet Van herkennen naar handelen en is gemaakt door de Scholierenacademie van de Rijksuniversiteit Groningen, op basis van onderzoek van NSCR-wetenschappers Carlijn van Baak en Veroni Eichelsheim. Dat onderzoek werd mede mogelijk door Fonds Slachtofferhulp.

Dit is geen handleiding voor ouders en geen reden om meteen ergens van uit te gaan. Het is een gereedschapskist voor het schoolteam. Volgens het NSCR is hij vanaf 10 november gratis aan te vragen voor alle basisscholen in Nederland. De pagina van de Scholierenacademie (bijgewerkt op 10 november) legt uit hoe dat werkt. De toolkit is bedoeld voor leraren, intern begeleiders en schoolleiders, bijvoorbeeld tijdens een teamdag.

Toolkit gratis aanvragen

Wat er in de toolkit zit

De Scholierenacademie somt onder meer een handleiding op, een opname van een minicollege door de twee onderzoekers, infographics over het herkennen van signalen en over handelen bij vermoedens, casussen en een overzicht van bestaande lesmaterialen. Bij het handelingsmateriaal horen onder andere gespreksmateriaal en formats voor een dossier in het leerlingadministratiesysteem. Wij geven dat weer zoals de organisator het zelf beschrijft.

Op het lanceringsprogramma van het NSCR en de Scholierenacademie stond dat Kinderombudsman Margrite Kalverboer op 10 november het eerste exemplaar zou uitreiken aan een basisschool, tijdens een bijeenkomst in Groningen. Een apart verslag van die uitreiking hebben wij niet gezien; we houden het bij wat het programma aankondigde.

Waar je terechtkunt als je je zorgen maakt

Veilig Thuis is in Nederland het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Volgens de organisatie kun je gratis en anoniem advies vragen, zonder verplichting om een melding te doen. Het nummer is 0800-2000, volgens de contactpagina dag en nacht bereikbaar. Je kunt ook chatten via veiligthuis.nl. Bij direct gevaar bel je 112.

Woon je in Vlaanderen, dan geldt deze toolkit niet voor jouw school. Voor vragen over geweld, misbruik of kindermishandeling is er de hulplijn 1712. Op woensdag 11 november is 1712 gesloten wegens de feestdag; buiten de openingsuren wijst 1712 onder meer naar Tele-Onthaal (106). Bij acuut gevaar bel je 101 of 112.

Eerder deze maand schreven we over de Week tegen Kindermishandeling. Dit nieuws is iets anders: geen campagneweek, maar een concreet hulpmiddel voor Nederlandse schoolteams. Bij SlimmeKids geloven we dat vroeg durven praten — op school of bij een adviespunt — kinderen meer helpt dan zwijgen uit angst om het verkeerd te doen.

Bronnen: NSCR, lancering toolkit basisonderwijs; Scholierenacademie RUG, Toolkit Huiselijk Geweld; Rijksuniversiteit Groningen, nieuws 27 oktober 2026; Veilig Thuis, contact; 1712.

Foto: Chris Booms / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, klaslokaal in Nagele, via Wikimedia Commons — CC BY-SA 4.0 (uitsnede).