Sint-Maarten 2026: zo wordt het een lichtfeest voor je kind

Woensdag 11 november gaan ze weer op pad: kinderen met een lampion, een zelfgemaakt lichtje of zelfs een uitgeholde biet, zingend van deur tot deur. Sint-Maarten is een van de mooiste lichtfeesten van het jaar, in Nederland én in Vlaanderen. Wat vieren we eigenlijk, waar is het feest het grootst, en hoe maak je er met jonge kinderen een fijne avond van?

Waarom vieren we Sint-Maarten op 11 november?

Het feest draait om Sint-Maarten, of Martinus, die volgens de legende zijn mantel in tweeën sneed en de helft aan een bedelaar gaf. Op 11 november in het jaar 397 werd hij begraven, en die dag werd zijn feestdag. Van oudsher was het een feest aan het begin van de winter waarop armen giften kregen. Dat langs de deuren gaan leeft voort in de kinderen die vandaag zingen voor een mandarijntje of een snoepje. De kern is dus mooi om aan je kind uit te leggen: Sint-Maarten is het feest van het delen.

Sint-Maarten in Nederland

Sint-Maarten wordt niet overal even uitbundig gevierd. Kerngebieden zijn het Noorden, de stad Utrecht, Noord-Holland boven het IJ, Noord-Brabant en Limburg, maar het feest is in opmars, ook in steden waar het lang verdwenen was. In Utrecht, de stad waarvan Sint-Maarten de beschermheilige is, staat de viering op de inventaris van het Nederlands immaterieel erfgoed. Kinderen gaan er op 11 november 's avonds 'lichies lope': met lampionnen zingend langs de deuren. Rond die dag is er een hele feestweek van het delen, met onder meer de Sint Maarten Parade, een muzikale lampionnentocht door de binnenstad.

Sint-Maarten in Vlaanderen

In Vlaanderen is Sint-Maarten vooral rond Ieper en Aalst de grote kindervriend. Daar komt hij al op 11 november met speelgoed en lekkers, en wordt Sinterklaas soms helemaal niet gevierd. Net als bij Sinterklaas zetten kinderen er hun schoen. Op de avond van 10 of 11 november trekken stoeten met fakkels, lampions en lantaarns door de straten, op sommige plaatsen branden Sint-Maartensvuren en in Beveren wordt er 'gegrield': lekkernijen worden naar de kinderen gegooid. In Ieper en de Westhoek houden ze de traditie van de bietenlantaarn levend, een uitgeholde biet met een lichtje erin.

Extra handig voor Vlaamse gezinnen: 11 november is Wapenstilstand, een vrije dag op school. Wie een lampiontocht op de avond van de 11de plant, hoeft de volgende ochtend dus niet vroeg op voor school, al is donderdag wel gewoon een schooldag.

Zo maak je er een fijne avond van met jonge kinderen

Samen een lampion maken

Een eigen lampion maakt het feest pas echt. Voor peuters werkt stevig papier met een simpele vorm het best: jij knipt, je kind plakt en kleurt. Kleuters en oudere kinderen kunnen zelf vouwen, knippen en versieren met vliegerpapier, zodat het licht er mooi doorheen schijnt. Gebruik altijd een ledlampje op batterijen, nooit een kaarsje, en neem reservebatterijen mee.

Liedjes oefenen

Begin een paar dagen vooraf met zingen, bijvoorbeeld onder het tandenpoetsen of in de auto. Korte liedjes werken het best voor de kleintjes, zoals het bekende 'Elf november is de dag, dat mijn lichtje branden mag'. Wie het liedje kent, durft aan de deur ook beter te zingen.

Een korte, veilige route

Voor een peuter zijn een paar huizen in de eigen straat al een groot avontuur. Kies verlichte straten, loop met jonge kinderen altijd mee en maak afspraken: samen oversteken, niet rennen en bij elkaar blijven. Lichte kleding en een reflecterend hesje maken je kind beter zichtbaar in het donker; lees ook onze tips over zichtbaar zijn in het donker.

Het delen centraal

Praat na afloop over wat jullie gekregen hebben, en over het verhaal van de mantel. Misschien wil je kind zelf ook iets delen: een mandarijn met een broertje, of een tekening voor de buren die altijd opendoen. Wie het delen een plekje wil geven, kan er een stickermoment van maken op de beloningskaart.

Zelf de deur opendoen

Blijf je thuis? Leg iets klaar dat ook jonge kinderen goed kunnen eten: mandarijntjes, kleine verpakte snoepjes of een rozijnendoosje. Laat ook de kleintjes rustig hun liedje afmaken, ook als het een beetje hapert. En vergeet het licht bij de voordeur niet: dat is voor veel kinderen hét teken dat ze mogen aanbellen.

Meer ideeën voor de lange herfstavonden vind je bij onze kleurplaten, Leuk voor kinderen en in Opvoeding & ontwikkeling.

Headerfoto: SlimmeKids, gegenereerde afbeelding (geen echte personen).