Peuter-kleutergroepen: experiment vanaf schooljaar 2027/2028

Wat het kabinet nu voorlegt

Het kabinet wil een landelijk experiment met peuter-kleutergroepen: peuters en kleuters in één groep, aangeboden door een basisschool én een kindercentrum samen. Dat staat in het ontwerp van het Tijdelijk besluit peuter-kleutergroepen, dat staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap J.Z.C.M. Tielen op 7 september 2026 — mede namens de minister van Werk en Participatie — aan de Tweede en Eerste Kamer voorlegde. De Kamerbrief is onderdeel van de wettelijke voorhangprocedure.

Kerncijfers uit die brief: er is ruimte voor maximaal tweehonderd peuter-kleutergroepen. Deelnemers worden geselecteerd via een aanvraagprocedure. De looptijd is vier jaar, met mogelijkheid tot verlenging met twee jaar. Doel: inzicht in de gevolgen voor ontwikkeling, welbevinden en betrokkenheid van peuters én kleuters — en daarna wegen of dit structureel in de wet moet.

Op internetconsultatie.nl staat dat de tijdelijke periode van vier jaar start aan het begin van schooljaar 2027/2028. De brief van 7 september streeft ernaar het besluit zelf in werking te laten treden op 1 januari 2027. Eerst mogen de Kamers zich uitspreken; daarna volgt advies van de Afdeling advisering van de Raad van State. Pas na die stappen is het besluit vastgesteld.

Aanleiding is de roep van gemeenten, scholen en kinderopvangorganisaties om een gezamenlijk aanbod. Nu vallen peuters en kleuters onder verschillende regimes: kinderopvang versus basisonderwijs. Het experiment maakt tijdelijk afwijken van onderdelen van die regels mogelijk, zodat onderzoek kan laten zien wat werkt — en wat niet.

Wat dit voor ouders betekent

Dit is geen landelijke verplichting. Niet elke school of opvang doet mee. Alleen combinaties van een schoolbestuur (bevoegd gezag) en de houder van een geregistreerd kindercentrum die samen aanvragen én geselecteerd worden, mogen zo’n groep draaien — tot het maximum van 200.

Voor ouders betekent dat: jouw peuter of kleuter komt alleen in een peuter-kleutergroep als jouw locatie meedoet. Vraag het aan de opvang of school zodra de aanmeldronde open is, of volg aankondigingen van je gemeente. De consultatiepagina noemt ook onderzoek naar gevolgen voor ouders en medewerkers, naast die voor kinderen.

Let op het verschil met voorschoolse educatie (VVE). Volgens de Rijksoverheid is VVE bedoeld voor peuters van ongeveer 2,5 tot 4 jaar met een mogelijke (taal)achterstand, meestal via consultatiebureau en gemeente, vaak zo’n 16 uur per week op een speciaal programma. Dat blijft een apart spoor. Peuter-kleutergroepen gaan over samenvoegen van peuters en kleuters in één groep onder een tijdelijk experiment.

Wetenschappelijke inzichten over dit type groepen in Nederland zijn volgens de consultatietekst nog beperkt. Precies daarom komt er onderzoek binnen dit besluit. Het kabinet wil weten wat de gevolgen zijn voor kinderen, ouders en medewerkers, en welke voorwaarden ertoe doen voor kwaliteit en toegankelijkheid.

Tot die resultaten er zijn, blijft de gewone route naar groep 1: vanaf vier jaar naar de basisschool, met of zonder eerdere voorschoolse educatie. Een peuter-kleutergroep verandert die leeftijdsgrens niet landelijk; het is een tijdelijke uitzondering voor geselecteerde locaties.

Wat je kunt doen en volgen

Praktisch voor ouders

• Volg de stand van het besluit via de Kamerstukken en, als het is vastgesteld, via rijksoverheid.nl. De voorhang startte begin september 2026.
• Vraag je kinderopvang en basisschool of zij een gezamenlijke aanvraag overwegen voor schooljaar 2027/2028.
• Heb je een VVE-indicatie of twijfel over taalontwikkeling? Blijf bij de route via JGZ/consultatiebureau en gemeente — los van dit experiment.
• Meer context over taal en de start van school: voorlezen bij peuters en kleuters en thuistaal op school. Overzicht op Opvoeding & ontwikkeling en Leuk voor kids.

De voorhangprocedure geeft beide Kamers eerst ruimte om te reageren. Daarna volgt de Raad van State. Zolang het besluit niet is vastgesteld, bestaat er nog geen open inschrijving voor locaties. Reken dus niet op een plek “vanaf morgen”, maar wel op een concreet landelijk kader vanaf 2027 als de planning standhoudt.

Kortom: Nederland zet de deur open voor een begrensd experiment — max. 200 groepen, vier jaar vanaf schooljaar 2027/2028, school en opvang samen. Of jouw kind er ooit in zit, hangt af van of jullie locatie meedoet. Tot die tijd: wetgeving volgen, en vragen stellen aan opvang en school.