Paddenstoelen zoeken met kinderen: zo maak je er een veilig herfstavontuur van

Rood met witte stippen, bruin als een koekje of zo klein als een vingerhoedje: in de herfst duiken ze overal op. In het bos, in het park en soms zelfs midden in je eigen gazon. Paddenstoelen zoeken is een van de leukste herfstavonturen die er zijn. Maar er hoort één gouden regel bij: kijken mag, plukken en proeven niet. Want sommige paddenstoelen zijn heel giftig, en dit najaar lopen de meldingen van vergiftigingen flink op.

Waarom nu extra opletten?

In Nederland groeien naar schatting meer dan 5.000 soorten paddenstoelen. Voor een leek is het bijna onmogelijk om eetbare en giftige soorten goed uit elkaar te houden. Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) wordt de laatste vijf jaar gemiddeld over 203 patiënten per jaar geraadpleegd die mogelijk een paddenstoel hadden gegeten. In 2025 waren het er 243, en begin oktober 2026 stond de teller al boven de 200. Dat zijn lang niet alleen volwassenen die zelf paddenstoelen plukken voor het avondeten: ook kinderen die uit nieuwsgierigheid een hapje nemen tellen mee. Lees meer in het bericht van het NVIC.

In België krijgt het Antigifcentrum elk jaar ongeveer 400 oproepen over paddenstoelen, vooral tussen juni en november. Ongeveer 60 procent daarvan gaat over kinderen die per ongeluk een stukje paddenstoel hebben opgegeten. Vooral kinderen onder de vier jaar stoppen nu eenmaal alles in hun mond. Meestal loopt het goed af, omdat het om een klein stukje gaat. Maar soms moet een expert toch nagaan welke paddenstoel het was. Meer info vind je bij het Antigifcentrum.

Twee paddenstoelen om te leren herkennen

• De vliegenzwam. De bekende sprookjespaddenstoel: rood met witte stippen. Hij is mooi om te zien, maar giftig. Wie ervan eet, kan onder meer gaan hallucineren en heel ziek worden.
• De groene knolamaniet. Een van de giftigste paddenstoelen ter wereld, en hij groeit ook gewoon in onze bossen. Hij ziet er onschuldig uit, met een groenige tot olijfkleurige hoed. Het gif kan de lever ernstig beschadigen.

Vertel je kind gerust: ook paddenstoelen die er lief of lekker uitzien, kunnen gevaarlijk zijn. Zelfs volwassenen met veel ervaring kunnen zich vergissen. Daarom laten we ze allemaal staan, ook de bekende.

Zo wordt het een veilig herfstavontuur

• Speur met je ogen. Hoeveel kleuren vind je? Zie je er eentje op een boomstam, in het mos of tussen de bladeren? Wie vindt de kleinste?
• Word paddenstoelfotograaf. Laat je kind foto's maken van dichtbij, zonder aan te raken. Thuis kun je samen een fotoboekje of collage maken.
• Teken en meet. Neem een schriftje mee. Teken de vorm van de hoed, tel hoeveel je er bij elkaar ziet staan of leg een stokje ernaast om te vergelijken hoe groot ze zijn.
• Geef ze een naam. Verzin samen grappige namen, zoals 'kabouterparasol' of 'pannenkoekzwam'. Thuis kun je opzoeken hoe ze echt heten.
• Maak er een speurtocht van. Print hieronder onze gratis paddenstoelen-speurkaart en kleur een rondje bij elke paddenstoel die je ziet. Zin in meer? Neem ook de herfst-speurkaart mee, met eikels, kastanjes en meer.
• Kijk ook omhoog. In deze tijd van het jaar vliegen er vaak groepen ganzen over. Lees in ons artikel over ganzen in V-vorm hoe je ze samen spot.

🔍 Vergroot

Download de paddenstoelen-speurkaart

Eén A4-pagina met twaalf paddenstoelvondsten, van de rode vliegenzwam tot een piepklein paddenstoeltje in het mos. Met een vak om je mooiste paddenstoel te tekenen, een kleurenjacht en een hokje om te tellen hoeveel je er gevonden hebt. Op de kaart staat ook de gouden regel: kijken mag, plukken en proeven niet!

Download gratis (PDF)of open de PDF in je browser om te printen

PDF · A4 · 514 KB · gratis

Gouden regels voor onderweg

• Niet plukken, niet proeven. Laat paddenstoelen staan waar ze groeien. Zo kunnen ook andere wandelaars ervan genieten, en blijft de natuur heel.
• Aangeraakt? Handen wassen. Heeft je kind toch een paddenstoel vastgepakt, laat dan de handen goed wassen voor er gegeten wordt. Neem eventueel doekjes mee voor onderweg.
• Kleintjes dichtbij. Peuters en jonge kleuters houd je bij paddenstoelen extra goed in de gaten. Check ook je eigen tuin even voor je ze laat spelen.
• Thuis eten we paddenstoelen uit de winkel. Die zijn speciaal gekweekt om te eten. Zo is het voor je kind duidelijk waar het verschil zit.

Heeft je kind toch een stukje paddenstoel gegeten?

Blijf rustig. Haal wat er nog in de mond zit eruit en bewaar de rest van de paddenstoel, of maak er een foto van, met de plek waar hij groeide. Dat helpt om te achterhalen om welke soort het gaat. Let op: bij sommige giftige soorten komen de klachten pas uren later. Bel dus ook als je kind zich (nog) prima voelt.

In Nederland

• Bel je huisarts, of buiten kantooruren de huisartsenpost. De arts kan dag en nacht advies vragen bij het NVIC. Het NVIC zelf is er voor artsen en andere zorgverleners, niet voor ouders. Zie de uitleg van het NVIC.
• Bel meteen 112 als je kind suf wordt, het bewustzijn verliest of benauwd is. Zie ook de EHBO-tips van het Rode Kruis.

In Vlaanderen

• Bel het Antigifcentrum: 070 245 245. Het centrum werkt samen met een netwerk van paddenstoelexperten die kunnen helpen om de paddenstoel te herkennen. Kijk op antigifcentrum.be.
• Bij ernstige klachten, zoals sufheid of ademhalingsproblemen, bel je 112.

Op pad!

Op zoek naar een mooi bos voor jullie speurtocht? Bekijk onze top 10 speelbossen en natuurspeeltuinen of de leukste kabouterpaden. Meer ideeën voor deze weken vind je bij de herfstvakantie in Vlaanderen en Nederland. Veel speurplezier, en laat ze lekker staan!

Headerfoto: SlimmeKids, gegenereerde afbeelding (geen echte personen). Bronnen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC), Antigifcentrum, Rode Kruis.