Opvoeding & Ontwikkeling

Jongens- of meisjesspeelgoed? Wat nieuw onderzoek zegt

31-10-2026 door de redactie

Speelt je dochter alleen met poppen en wil je zoon enkel auto's? Of juist alles door elkaar? Nieuw onderzoek van de Universiteit Utrecht volgde 363 Nederlandse kinderen van 3 tot 6 jaar en keek hoe "typisch jongens" of "typisch meisjes" hun spel, voorkeuren en uiterlijk zijn, en of dat verandert. De studie verscheen op 1 oktober 2026 in het tijdschrift Early Childhood Research Quarterly. Wij zetten de resultaten voor ouders op een rij.

Het onderzoek in het kort
  • 363 kinderen uit Nederland (53,2% meisjes, 46,8% jongens) werden gevolgd.
  • Ze werden onderzocht op 3 en op 6 jaar, met observaties en vragenlijsten voor ouders.
  • Vier onderdelen: uiterlijk, speelgoedkeuze, voorkeur voor activiteiten en genderexpressie (hoe een kind zich gedraagt en presenteert).
  • Speelgoedkeuze en uiterlijk op 3 jaar zeiden weinig over die keuzes op 6 jaar.
  • Voorkeur voor activiteiten en genderexpressie bleven wat stabieler.

Wat onderzochten ze?

De onderzoekers, Joyce Endendijk (Universiteit Utrecht) en May Ling Halim (California State University Long Beach), wilden weten hoe stabiel zogenoemde gender-typering is bij jonge kinderen. Met andere woorden: blijft een kind dat op 3 jaar vooral "typisch" speelt, dat ook op 6 jaar doen? Ze keken niet naar één kenmerk, maar naar het totaalplaatje: hoe een kind eruitziet, met welk speelgoed het speelt, welke activiteiten het leuk vindt en hoe het zich uit.

Wat vonden de onderzoekers?

Hoe een kind eruitziet en met welk speelgoed het speelt, bleek tussen 3 en 6 jaar nauwelijks stabiel. Een peuter die vooral met poppen of juist met auto's speelt, kan op zesjarige leeftijd heel andere voorkeuren hebben. De voorkeur voor bepaalde activiteiten en de genderexpressie bleven iets stabieler, maar ook daar was het verband klein tot matig.

De onderzoekers deelden de kinderen ook in groepen in. De meeste kinderen met een flexibel profiel op 3 jaar (een mix van typische en minder typische voorkeuren) hadden dat op 6 jaar nog steeds. Kinderen die op 3 jaar een strak profiel hadden (op alle vlakken typisch voor hun geslacht), schoven later vaker op naar een flexibel profiel. Dat gebeurde vaker bij meisjes dan bij jongens.

Wat betekent dit voor ouders?
  • Voorkeuren van peuters liggen niet vast: wat je kind op 3 jaar kiest, zegt weinig over later.
  • Er is veel verschil tussen kinderen. Er bestaat geen "normaal" patroon.
  • Bied gevarieerd speelgoed aan: blokken, poppen, auto's, verkleedkleren, tekenspullen. Zo kan je kind zelf ontdekken wat het leuk vindt.
  • Laat je kind vrij kiezen, zonder etiketjes als "jongensspeelgoed" of "meisjesspeelgoed".

Kanttekeningen

Het onderzoek beschrijft hoe voorkeuren zich ontwikkelen, maar verklaart niet waarom. Het zegt dus niets over de invloed van ouders, school of reclame. Het gaat bovendien om Nederlandse kinderen; in andere landen kan het beeld anders zijn.

Lees de samenvatting van de studie (Engels)

Op zoek naar speelideeën voor elk kind? Bekijk onze gratis spelletjes voor kinderen, onze kleurplaten of lees waarom risicovol spelen goed is voor kinderen en hoe buitenspelen het welbevinden van peuters en kleuters helpt.

Ontdek onze gratis spelletjes

Bron: Endendijk en Halim, Stability and change in mosaics of gender-typing from preschool to early school age, Early Childhood Research Quarterly, jaargang 77, blz. 108-120, gepubliceerd op 1 oktober 2026 (Universiteit Utrecht). Foto: Thomas Quine via Wikimedia Commons (CC BY 2.0).

Meest gelezen

02-04-2026 buddybankje op basisschool Boekel helpt kinderen samen spelen Lees artikel → 16-03-2026 Playmobil vs LEGO: welk speelgoed past bij jouw kind Lees artikel → 21-09-2026 Herfstvakantie 2026 Vlaanderen: data, wintertijd en rustige tips Lees artikel → 05-03-2026 Vroege signalen van hoogbegaafdheid bij jonge kinderen Lees artikel →

Reacties

Wat andere ouders zeggen over dit artikel

Nog geen reacties. Wees de eerste om te reageren na inloggen.

Veelgestelde vragen

Bij dit artikel

  • Volgens een studie van de Universiteit Utrecht bij 363 Nederlandse kinderen is de speelgoedkeuze tussen 3 en 6 jaar nauwelijks stabiel. Wat een peuter kiest, zegt dus weinig over zijn of haar voorkeuren later.

  • Het gaat om de mate waarin het uiterlijk, het speelgoed, de activiteiten en het gedrag van een kind typisch zijn voor zijn of haar geslacht.

  • De meeste kinderen met een flexibel profiel bleven flexibel. Kinderen met een strak, typisch profiel op 3 jaar werden later vaker flexibeler, meisjes vaker dan jongens.

  • Gevarieerd speelgoed, zoals blokken, poppen, auto's, verkleedkleren en tekenspullen, zodat je kind zelf kan ontdekken wat het leuk vindt.

  • In het tijdschrift Early Childhood Research Quarterly (jaargang 77), gepubliceerd op 1 oktober 2026, door Joyce Endendijk (Universiteit Utrecht) en May Ling Halim.

Leuke uitjes voor kids

Meer uit Opvoeding & ontwikkeling

✉️ Gastartikel insturen