Reichsburg Cochem: de burcht boven de Moezelstad
Meer dan honderd meter boven de Moezel, op een kegelberg, staat de Reichsburg Cochem. De omtrek is laatgotisch: erkers, …
31-10-2026 door de redactie
Speelt je dochter alleen met poppen en wil je zoon enkel auto's? Of juist alles door elkaar? Nieuw onderzoek van de Universiteit Utrecht volgde 363 Nederlandse kinderen van 3 tot 6 jaar en keek hoe "typisch jongens" of "typisch meisjes" hun spel, voorkeuren en uiterlijk zijn, en of dat verandert. De studie verscheen op 1 oktober 2026 in het tijdschrift Early Childhood Research Quarterly. Wij zetten de resultaten voor ouders op een rij.
De onderzoekers, Joyce Endendijk (Universiteit Utrecht) en May Ling Halim (California State University Long Beach), wilden weten hoe stabiel zogenoemde gender-typering is bij jonge kinderen. Met andere woorden: blijft een kind dat op 3 jaar vooral "typisch" speelt, dat ook op 6 jaar doen? Ze keken niet naar één kenmerk, maar naar het totaalplaatje: hoe een kind eruitziet, met welk speelgoed het speelt, welke activiteiten het leuk vindt en hoe het zich uit.
Hoe een kind eruitziet en met welk speelgoed het speelt, bleek tussen 3 en 6 jaar nauwelijks stabiel. Een peuter die vooral met poppen of juist met auto's speelt, kan op zesjarige leeftijd heel andere voorkeuren hebben. De voorkeur voor bepaalde activiteiten en de genderexpressie bleven iets stabieler, maar ook daar was het verband klein tot matig.
De onderzoekers deelden de kinderen ook in groepen in. De meeste kinderen met een flexibel profiel op 3 jaar (een mix van typische en minder typische voorkeuren) hadden dat op 6 jaar nog steeds. Kinderen die op 3 jaar een strak profiel hadden (op alle vlakken typisch voor hun geslacht), schoven later vaker op naar een flexibel profiel. Dat gebeurde vaker bij meisjes dan bij jongens.
Het onderzoek beschrijft hoe voorkeuren zich ontwikkelen, maar verklaart niet waarom. Het zegt dus niets over de invloed van ouders, school of reclame. Het gaat bovendien om Nederlandse kinderen; in andere landen kan het beeld anders zijn.
Lees de samenvatting van de studie (Engels)
Op zoek naar speelideeën voor elk kind? Bekijk onze gratis spelletjes voor kinderen, onze kleurplaten of lees waarom risicovol spelen goed is voor kinderen en hoe buitenspelen het welbevinden van peuters en kleuters helpt.
De studie combineert twee manieren van kijken. Eerst keken de onderzoekers per kenmerk hoe sterk de score op 3 jaar samenhangt met die op 6 jaar. Daarna deelden ze de kinderen in profielen in, op basis van alle kenmerken samen. Dat tweede deel laat zien dat kinderen geen eenduidige “jongens”- of “meisjes”-pakketten hebben, maar een mozaïek: een kind kan typisch spelen en tegelijk minder typische interesses hebben. De onderzoekers besluiten dat er grote verschillen zijn tussen kinderen, zowel in hun patroon als in hoe stabiel dat patroon is.
Het Nederlands Jeugdinstituut (NJI) zegt duidelijk dat genderneutraal opvoeden niet nodig is: een ouder hoeft roze niet te vermijden voor een dochter, of een zoon met poppen te laten spelen. Het gaat om genderbewust opvoeden: je bewust zijn van de verwachtingen over jongens en meisjes, zodat je kind de ruimte krijgt om zichzelf te zijn. Volgens het NJI zegt speelgoed niets over de identiteit van een kind. Een jongen die graag nagellak gebruikt, vindt dat gewoon mooi.
Ook Kind en Gezin wijst erop dat peuters zich bewust worden van hun eigen lichaam en leren dat ze een jongen of een meisje zijn. Sommige meisjes stoeien graag en houden van voetbal, sommige jongens lezen liever rustig een boekje. “Laat je kind gewoon doen wat het leuk vindt,” staat in de brochure over de ontwikkeling van 0 tot 6 jaar. Opgroeien merkt op dat veel kinderen door een fase gaan met heel uitgesproken voorkeuren, zoals alles roze of alleen zwaarden, en noemt dat een normale stap in hun ontwikkeling.
Bron: Endendijk en Halim, Stability and change in mosaics of gender-typing from preschool to early school age, Early Childhood Research Quarterly, jaargang 77, blz. 108-120, gepubliceerd op 1 oktober 2026 (Universiteit Utrecht). Aanvullende bronnen: NJI, genderbewust opvoeden, NJI, gender en opvoeding, Kind en Gezin, relationele en seksuele ontwikkeling 0-6 jaar en Opgroeien, jongens en meisjes opvoeden. Foto: Thomas Quine via Wikimedia Commons (CC BY 2.0).
02-04-2026
buddybankje op basisschool Boekel helpt kinderen samen spelen
Lees artikel →
21-09-2026
Herfstvakantie 2026 Vlaanderen: data, wintertijd en rustige tips
Lees artikel →
16-03-2026
Playmobil vs LEGO: welk speelgoed past bij jouw kind
Lees artikel →
05-03-2026
Vroege signalen van hoogbegaafdheid bij jonge kinderen
Lees artikel →
Wat andere ouders zeggen over dit artikel
Log in of registreer je om te reageren.
Nog geen reacties. Wees de eerste om te reageren na inloggen.
Meer dan honderd meter boven de Moezel, op een kegelberg, staat de Reichsburg Cochem. De omtrek is laatgotisch: erkers, …
Op het dak van ARoS loop je door Your rainbow panorama van Olafur Eliasson. Het werk ging op 28 mei 2011 open: een glaze…
Deze SlimmeKids-pagina (slug Forest Fun Parc) beschrijft hetzelfde park als Adventure Valley Durbuy aan de Rue de Rome i…
Slaaptekort bij tieners beïnvloedt stemming, gedrag en schoolprestaties. Lees hoe je je puber helpt met slaap, schooltij…
Lees meer →
Ontdek de beste lentetips voor kinderen: buiten spelen, creatief bezig zijn en samen genieten van het mooie weer. Inspir…
Lees meer →
Ontdek hoe je met educatieve spelletjes thuis de ontwikkeling van je kind stimuleert: rekenen, taal, breinspelletjes, de…
Lees meer →