Helmplicht voor kinderen in de bakfiets: wat er nu klopt

18-11-2026 door de redactie

Helmplicht kinderen: wat het kabinet wil, en wat nog geen wet is

Kinderen verplicht een helm op in de bakfiets, vanaf 1 september 2027. Zo gaat het verhaal rond. Wij hebben de officiële stukken nagelezen. Een deel klopt. Maar het is nog geen wet, en het geldt niet voor elke bakfiets.

In november 2026 stemde de Nederlandse ministerraad in met het voorstel van minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat. Op 13 november maakte de Rijksoverheid dat bekend. Drie dagen later, op 16 november, ging het ontwerp naar de Tweede en de Eerste Kamer, zodat die zich erover kunnen uitspreken. In het voorjaar van 2026 kon iedereen er al op reageren.

Het kabinet wil de nieuwe regel vastleggen in een besluit, niet in een wet die de Kamer al heeft aangenomen. Zo’n besluit is pas geldig als het definitief is vastgesteld. Zover is het nog niet.

Het plan geldt voor iedereen jonger dan 18 jaar op een elektrische fiets of een licht elektrisch voertuig, als bestuurder én als passagier. Daaronder vallen fatbikes, gewone e-bikes, elektrische bakfietsen, e-steps en bijvoorbeeld een Segway. Ook een kind achterop een e-bike, of in een aanhanger die daaraan hangt, zou een helm moeten dragen. Ben je 18 of ouder, dan hoef je zelf geen helm op.

Wat in dat verhaal vaak ontbreekt, is minstens zo belangrijk. Een gewone fiets valt erbuiten. Een bakfiets zonder trapondersteuning ook. Alleen de elektrische variant zit in het voorstel. En 1 september 2027 is wat het kabinet wil, geen datum die al vastligt. In het ontwerp zelf staat dat de startdatum later nog officieel wordt bepaald.

Dit is bovendien geen plotseling nieuw plan. Het is de volgende stap in iets wat het kabinet al langer aankondigt: een helmplicht voor jongeren op e-bikes en fatbikes. Wat nu wél scherper staat: ook passagiers tellen mee, inclusief kinderen in een gewone elektrische bakfiets. Wij vinden dat ouders dat onderscheid helder moeten horen, voordat de onrust over élke bakfiets de ronde doet.

Wat er nu wél en niet klopt

  • Het kabinet wil een helmplicht voor kinderen tot 18 jaar op e-bikes en lichte elektrische voertuigen, ook als passagier in een elektrische bakfiets.
  • De beoogde startdatum is 1 september 2027. Dat is een voornemen, geen zekerheid.
  • Het ontwerp ligt bij de Kamer. Het is nog geen geldende wet.
  • Een gewone fiets en een bakfiets zonder trapondersteuning vallen buiten het plan.
  • Ouders van 18 jaar of ouder hoeven zelf geen helm op.
  • De hoogte van de boete is nog niet vastgesteld.

Waarom het kabinet een helmplicht voor kinderen wil, en wat er nog openstaat

Waarom wil het kabinet dit? Door een scherpe stijging van hersenletsel bij jongeren op de e-bike. Onderzoek van VeiligheidNL laat zien dat het aantal bezoeken aan de spoedeisende hulp met hersenletsel onder 12- tot en met 17-jarigen op een elektrische fiets tussen 2020 en 2024 met 522 procent steeg: ruim zes keer zoveel. Minister Karremans noemt dat in het persbericht zes keer zoveel hersenletsel. Volgens dezelfde cijfers van VeiligheidNL steeg het aantal geregistreerde fatbike-slachtoffers van nul in 2020 naar 301 in 2024; ongeveer de helft was 12 tot en met 17 jaar.

Die cijfers nemen wij serieus. Alleen: serieus nemen is iets anders dan een plan al als nieuwe regel presenteren.

In de toelichting bij het ontwerp wijst het kabinet op buitenlands onderzoek: fietsers met een helm zouden bij een ongeval ongeveer 60 procent minder kans hebben op ernstig letsel, en ongeveer 70 procent minder kans op dodelijk hoofd- of hersenletsel. Een helm voorkomt het ongeluk niet. Hij kan wél de klap op het hoofd beperken. Veilig Verkeer Nederland steunt het voorstel, en wil de plicht later zelfs voor alle e-bikegebruikers, jong en oud.

Twee groepen passagiers blijven buiten de plicht. Kinderen jonger dan 15 maanden die liggend worden vervoerd in een geschikt kinderbeveiligingssysteem hoeven geen helm op: voor die leeftijd zijn geen passende helmen beschikbaar, en het systeem zelf beschermt al. Daarnaast kan de RDW bepaalde stabielere voertuigen aanwijzen, zoals sommige BSO-bussen van de kinderopvang. Die uitzondering is niet bedoeld voor de elektrische bakfiets waarin jij je kinderen naar school brengt.

Voor het zover is, moet het ontwerp nog een paar stappen. De Kamer heeft minstens vier weken de tijd om zich uit te spreken. De commissie Infrastructuur en Waterstaat zette 25 november 2026 als uiterste datum voor schriftelijke vragen. Daarna gaat het naar de Raad van State voor advies, en pas daarna kan het besluit worden vastgesteld. Hoe hoog een boete wordt, is nog niet bekend.

In Vlaanderen en de rest van België is een fietshelm voor kinderen niet verplicht, ook niet op een gewone e-bike of in een fietszitje. Alleen op een speedpedelec moet een helm, en op een e-step die harder kan dan 20 kilometer per uur, schrijft de Vlaamse Stichting Verkeerskunde. Wij zien daar iets in wat Nederland nog kan leren: je kunt een helm normaal maken zonder hem meteen te verplichten. Dat gebeurt nu ook met de schoolcampagne Helm Op Fluo Top, waarbij zo’n 1.400 Vlaamse basisscholen helm en fluokleding vrijwillig in de kijker zetten.

Wat er nog openstaat

  • De Kamer kan zich nog uitspreken; daarna volgt advies van de Raad van State.
  • 1 september 2027 is de beoogde datum, geen garantie.
  • De boete is nog niet bekend.
  • Baby’s tot 15 maanden die liggend in een geschikt systeem zitten, vallen buiten de plicht.
  • In België blijft een fietshelm voor kinderen op een gewone fiets of e-bike een keuze, geen wet.

Helmplicht kinderen in de bakfiets: wat wij ervan vinden

De Fietsersbond is niet tegen een helm, maar wél tegen een plicht. De bond vreest dat fietsen lastiger wordt, en dat een deel van de ouders eerder de auto pakt. Dat begrijpen wij. Wie ’s ochtends een vriendje meeneemt naar school, heeft niet altijd een tweede helm in de bak. En fietsen, dat willen we juist houden.

Toch zetten wij de cijfers niet opzij. Als zo veel meer tieners op de e-bike met hersenletsel op de spoedeisende hulp komen, is een helm geen bijzaak. Wij zouden ons kind in een elektrische bakfiets of achterop een e-bike nú al een goed passende helm opzetten, zonder te wachten op een wet. Dat past bij wat we eerder schreven over Helm Op Fluo Top in Vlaanderen: een helm hoort bij de schoolrit, ook als niemand je daartoe verplicht.

Tegelijk vragen we van het kabinet helderheid. Zeg dat het een plan is, tot de regel er echt is. De keuze om de gewone fiets en de bakfiets zonder motor erbuiten te laten, vinden wij verstandig. Wie zelf trapt, hoeft geen nieuwe drempel. En een helm mag nooit het excuus worden om de bakfiets te laten staan en de auto te pakken. Veilig naar school begint niet bij een plicht, maar bij een helm die zit, verlichting waarmee je kind van opzij zichtbaar is, en een bekende, rustige schoolroute.

Zet je een kind achterop, kijk dan ook naar het zitje zelf. Eerder waarschuwden we voor een teruggeroepen fietszitje waarbij het label de gordel kon blokkeren. Een helm beschermt het hoofd. Hij maakt een losse gordel niet ineens veilig.

Kortom: wij zetten de helm erop, ook zonder plicht. Maar we zeggen pas dat het moet als de regel er echt is.

Wat wij ouders nu adviseren

  • Zet je kind in een elektrische bakfiets of achterop een e-bike nu al een goed passende helm op, met gesloten riempje.
  • Voor een gewone fiets of een bakfiets zonder trapondersteuning blijft een helm in Nederland en in België een keuze. Wij raden hem voor jonge kinderen tóch aan.
  • Baby’s tot 15 maanden die liggend in een geschikt systeem zitten, hoeven onder het Nederlandse plan geen helm op.
  • Houd een extra helm bij de hand als je weleens een vriendje meeneemt.
  • Laat de auto niet de makkelijke uitweg worden. Een helm is een bescherming, geen reden om minder te fietsen.

Headerfoto: SlimmeKids

Reacties

Wat andere ouders zeggen over dit artikel

Nog geen reacties. Wees de eerste om te reageren na inloggen.

Veelgestelde vragen

Bij dit artikel

  • Nee. Het kabinet heeft een ontwerp naar de Kamer gestuurd, maar het is nog geen geldende wet. Eerst mag de Kamer zich uitspreken, daarna volgt advies van de Raad van State, en pas dan kan het besluit worden vastgesteld.

  • Nee. Het voorstel gaat over elektrische fietsen en lichte elektrische voertuigen. Een bakfiets zonder trapondersteuning valt erbuiten, net als een gewone fiets.

  • Dat is wat het kabinet wil, geen zekerheid. In het ontwerp zelf staat dat de startdatum later nog officieel wordt bepaald.

  • Niet op grond van dit plan, als zij 18 jaar of ouder zijn. De helmplicht is bedoeld voor bestuurders en passagiers jonger dan 18 jaar.

  • Nee, niet op een gewone fiets of een gewone e-bike, en ook niet in een fietszitje. Wel verplicht is een helm op een speedpedelec, en op een e-step die harder kan dan 20 kilometer per uur.

Meer uit Opvoeding & ontwikkeling