Anderstalige nieuwkomers in Antwerpen: een sterke start

18-11-2026 door de redactie

Anderstalige nieuwkomers in Antwerpen: wat er nu is veranderd

Een nieuwe school in een nieuw land zou niet moeten beginnen met een zoektocht van deur tot deur. Sinds dit schooljaar leidt Antwerpen anderstalige nieuwkomers in het basisonderwijs centraal naar een passende school. Dat is geen stadsreclame, het is een antwoord op een probleem dat ouders en scholen al langer kennen.

Op 17 november 2026 maakte de stad Antwerpen bekend dat het Lokaal Overlegplatform (LOP) Antwerpen Basisonderwijs, de stad en Atlas, integratie en inburgering Antwerpen, hiervoor samenwerken. Antwerpen is daarmee de eerste stad in Vlaanderen die die regierol voor het basisonderwijs opneemt. Voor jongeren vanaf 12 jaar bestaat de centrale toeleiding naar het onthaalonderwijs (OKAN) in Antwerpen al sinds 2021. Voor kleuters en lagereschoolkinderen was die aanpak er nog niet.

Die leemte was voelbaar. Anderstalige nieuwkomers stromen vaak midden in het schooljaar in, en vinden dan moeilijk een plek. Niet elke school voelt zich klaar om hen goed op te vangen. Gezinnen zochten hun weg vaak zelf, terwijl informatie over vrije plaatsen, wachtlijsten en extra ondersteuning verspreid zat. Elk jaar gaat het in Antwerpen om meer dan 2.000 nieuwkomers, zegt Graziela Dekeyser, voorzitter van het LOP Basisonderwijs Antwerpen.

Het initiatief groeide in 2025 binnen het LOP. De stad coördineert de samenwerking en financiert het project. Atlas begeleidt de gezinnen. Het LOP maakt afspraken met scholen, schoolbesturen, CLB's en lokale organisaties. Wij vinden dat de juiste volgorde: eerst het kind, dan de structuur eromheen.

Wat er nu is veranderd

  • Sinds dit schooljaar is er in Antwerpen een centrale toeleiding van anderstalige nieuwkomers naar het basisonderwijs.
  • Antwerpen is de eerste stad in Vlaanderen die die rol voor het basisonderwijs opneemt.
  • Voor 12-plussers bestaat die centrale aanpak in Antwerpen al sinds 2021. Voor het basisonderwijs is ze nieuw.
  • Het gaat elk jaar om meer dan 2.000 nieuwkomers in de stad.
  • Atlas is het centrale aanspreekpunt voor ouders, voogden en organisaties.

Wat de centrale toeleiding van anderstalige nieuwkomers voor ouders betekent

Voor ouders is het belangrijkste nieuws eenvoudig: je hoeft het niet meer alleen uit te zoeken. Atlas wordt het aanspreekpunt voor informatie over scholen en voor begeleiding bij de zoektocht. Ouders krijgen er ook uitleg over vrijetijdsaanbod, over het CLB, en kunnen worden doorverwezen naar inburgering of lessen Nederlands. Het advies is gratis en neutraal, in een taal die je begrijpt.

Dankzij die centrale registratie zien de partners in het Welkomstpunt beter hoeveel kinderen instromen en waar er nog plaatsen zijn. Knelpunten komen sneller in beeld, net als signalen van scholen. Dat is meer dan administratie. Nieuwkomers veranderen later vaak nog van school, als het gezin zich ergens definitief vestigt. Zonder overleg tussen scholen gaan er dan leerkansen verloren.

De aanpak sluit aan bij de Vlaamse ambitie Ieder Kind Taalheld. Een goede kennis van het Nederlands helpt een kind om mee te doen in de klas. Tegelijk is taal niet het enige. Een warm onthaal, een gevoel van verbondenheid en begeleiding van het hele gezin zijn minstens even belangrijk. Dat geldt ook voor de overstap naar het eerste leerjaar, waarvoor Vlaanderen minimumdoelen in de kleuterklas scherper in het oog houdt, en voor de KOALA-taalscreening bij kleuters.

Voor wie recht heeft op een schooltoeslag, loont het om die tijdig aan te vragen. Een sterke start vraagt ook dat de schoolfactuur het gezin niet in de knel brengt.

Wat je als ouder nu kunt doen

  • Woon je in Antwerpen en zoek je een school voor een anderstalig kind dat nieuw is in België, ga dan naar Atlas. Je hoeft niet school voor school zelf te bellen.
  • Atlas zit in de Carnotstraat 110 in Antwerpen, en is bereikbaar via 03 338 70 00 of atlas@antwerpen.be.
  • Vraag ook naar vrije tijd, het CLB en eventuele lessen Nederlands voor jezelf.
  • Komt je kind midden in het schooljaar aan, wacht dan niet. Hoe eerder je je aanmeldt, hoe sneller er een plek gezocht kan worden.
  • Woon je buiten Antwerpen, informeer dan bij je gemeente of er een vergelijkbaar aanspreekpunt is. Deze centrale aanpak geldt voorlopig alleen in Antwerpen.

Anderstalige nieuwkomers: wat wij van een sterke start vinden

Wij noemen dit een sterke start, niet omdat een persbericht dat woord gebruikt, maar omdat het is wat elk kind verdient. Wie nieuw is in een stad, moet niet eerst een doolhof van inschrijvingen en wachtlijsten zien te overleven. Eén duidelijk aanspreekpunt, in een taal die je begrijpt, is het minimum.

Tegelijk blijven we nuchter. Een centraal loket lost niet vanzelf het plaatsgebrek op, en het maakt niet elke school meteen klaar om een nieuwkomer goed op te vangen. De stad erkent die grenzen zelf. De ambitie om scholen van alle netten daarbij te helpen, moet nog waargemaakt worden. Dat gaan we af aan wat ouders en kinderen de komende maanden merken, niet aan de aankondiging alleen.

We vinden het terecht dat Antwerpen dit eerst voor 12-plussers regelde, en nu ook voor het basisonderwijs. Een kleuter of een kind in het eerste leerjaar kan die zoektocht niet zelf sturen. Hoe vroeger de begeleiding begint, hoe kleiner de kans dat een kind aan de kant blijft staan. Andere Vlaamse steden hebben deze aanpak voor het basisonderwijs nog niet. Wij hopen dat ze kijken wat hier werkt, en het niet bij een Antwerps experiment laten.

Wat wij ouders nu adviseren

  • Zoek je in Antwerpen een school voor een anderstalig kind dat nieuw is, begin bij Atlas, niet bij toevallige tips.
  • Vertel daar wat voor jouw gezin telt: een school dicht bij huis, of één waar een broer of zus al zit.
  • Vraag meteen naar extra ondersteuning, zoals het CLB en vrijetijdsaanbod.
  • Een warme start is meer dan Nederlands leren. Blijf in gesprek met de school over hoe je kind zich écht voelt in de klas.
  • Woon je elders in Vlaanderen, vraag dan je gemeente of er hulp is bij de instroom. Deze aanpak geldt voorlopig alleen in Antwerpen.

Headerfoto: SlimmeKids

Reacties

Wat andere ouders zeggen over dit artikel

Nog geen reacties. Wees de eerste om te reageren na inloggen.

Veelgestelde vragen

Bij dit artikel

  • Sinds dit schooljaar is er een centrale toeleiding naar een passende school. Antwerpen is de eerste stad in Vlaanderen die die regierol voor het basisonderwijs opneemt.

  • Bij Atlas, integratie en inburgering Antwerpen. Atlas is het centrale aanspreekpunt voor ouders, voogden en organisaties. Het zit in de Carnotstraat 110 in Antwerpen, en is bereikbaar via 03 338 70 00 of atlas@antwerpen.be.

  • Nee, voorlopig niet. De centrale toeleiding naar het basisonderwijs is een Antwerps initiatief. Voor jongeren vanaf 12 jaar bestaat die aanpak in Antwerpen al sinds 2021.

  • Elk jaar gaat het in Antwerpen om meer dan 2.000 nieuwkomers, zegt de voorzitter van het Lokaal Overlegplatform Basisonderwijs Antwerpen.

  • Wacht dan niet. Anderstalige nieuwkomers stromen vaak midden in het schooljaar in. Hoe eerder je je bij Atlas aanmeldt, hoe sneller er een plek gezocht kan worden.

Meer uit Opvoeding & ontwikkeling