Villa Adriana in Tivoli: villa van keizer Hadrianus

Rond het lange waterbassin van de Canopo, even buiten Tivoli, liep een colonnade met kopieën van Griekse beelden. De kariatiden, Ares, Hermes, de Amazones, de silenen en de krokodil horen bij die rij. Het Canopo is een egyptiserend bouwwerk. Het instituut leest het als een Nijllandschap. De beelden staan nu in de Mouseia, de musea van de Canopo: acht zalen op een rij. Op het benedenverdiep staat een groot deel van de sculptuur uit het bassin. Daar zie je de kariatiden, enkele keizerportretten en de resten van een groep waarin het monster Scylla de metgezellen van Odysseus verslindt. Uit de zone die Macchiozzo heet hangen gerestaureerde fresco’s. In grijs marmer liggen twee figuren uit de reeks van de Niobiden.

Villa Adriana is de villa die keizer Hadrianus tussen 118 en 138 liet bouwen, in een groen en waterrijk gebied bij het oude Tibur. Het terrein besloeg minstens honderdtwintig hectare: woonvertrekken, baden, nymfea, paviljoens en tuinen. Boven de grond lopen de paden. Eronder zit een net van wegen voor karren en te voet. Ongeveer veertig hectare is nu open. Sinds 1999 staat de villa op de UNESCO-lijst.

De eerste stop is het plastico van architect Italo Gismondi, in het gebouw dat hij zelf ontwierp. De versie die er staat maakte hij in 1956, na nieuwe opgravingen. Gips, met een wapening van metaal en natuurlijke vezels, in stukken die de terrassen volgen. Zo zie je de ligging voordat je het terrein opgaat. Het Teatro Marittimo hoort bij de woonkern. Het instituut omschreef het als een plek om na te denken, met water rond een eiland.