Terme di Caracalla: de grote keizerlijke baden in Rome

Je loopt het centrale blok van de Terme di Caracalla binnen op één lijn. Eerst het calidarium, het hete bad. Dan het tepidarium, lauw. Dan het frigidarium, koud. Aan het eind ligt de natatio, het enige bad in de open lucht. Oost en west zitten twee grote paleistrei, met de kleedruimtes ernaast. Boven de paleistrei lag een verdieping voor ontharing en massage. De hoofdingangen zaten aan de noordkant, boven de tabernae, de winkels die uitkwamen op de via Nova.

Om dat blok heen ligt een rechthoek. Aan de zuidkant twee bibliotheken, spiegelbeeldig. Oost en west de latrines. Verder de cisternen. In die buitenruimte werd gewandeld en gestudeerd. Het complex staat op drie aflopende terrassen. Keizer Caracalla, Marco Aurelio Antonino Bassiano, zoon van Septimius Severus, wijdde het centrale gebouw in 216 in, na een bouw van vijf jaar. Hij stierf in 217. Elagabalus en Severus Alexander maakten het af. Vooral Constantijn liet het later herstellen. Het water kwam van een eigen tak, het acquedotto Antoniniano. In 537 sneed koning Vitiges de aquaducten door bij het beleg van Rome. Toen stopten de baden. Er is later weinig overheen gebouwd. De soprintendenza rekent ze tot de best bewaarde.

Onder de vloeren ligt ongeveer twee kilometer aan gangen waar karren door konden. Daar werkten honderden slaven en gespecialiseerde arbeiders: bij de houtvoorraden, de ovens en ketels, het waterstelsel en een molen. Het Mitreo is een van de grootste die in Rome bewaard zijn. De fossa sanguinis, de kuil voor de initiatie, is nog te herkennen. De familie van de Severi kwam uit de Afrikaanse stad Leptis Magna en stond dicht bij oosterse culten. Het Ministero della Cultura beschrijft dezelfde as van baden en gangen.