Buurserzand Haaksbergen: natte heide, jeneverbessen en De Bommelas

Bij Haaksbergen ligt het Buurserzand van Natuurmonumenten: een nat heidegebied met vennen, bosjes, kleine akkers en stuifzandheuveltjes. Op de vochtige delen bloeit dopheide, op de drogere bulten struikheide. Daartussen zoek je klokjesgentiaan en, in het voorjaar, beenbreek. Natuurmonumenten houdt het landschap open door te plaggen, te maaien en — van mei tot november — Hereford-runderen te laten grazen, zodat pijpenstrootje en jonge bomen de heide niet overnemen.

Het gebied is bekend om zijn jeneverbessen. Volgens de beheerder zijn de struiken zo’n 125 tot 150 jaar oud; de laatste jaren komen er weer jonge planten bij, iets dat in Nederland weinig voorkomt. Tussen heide en bos leven reeën. In oudere eikenbosjes hoor je spechten; de groene specht zoekt volgens Natuurmonumenten vaak op de grond naar mieren. Andere bosbewoners die de beheerder noemt, zijn eekhoorn, boomklever en bosuil. Op de natte heide staat de wulp, rond het jeneverbesstruweel de geelgors. In de vennen kwaken kikkers; Natuurmonumenten noemt hier ook de levendbarende hagedis.

Over de heide loopt de wandelroute van 5,2 kilometer. Die komt langs boerderij De Bommelas, een los hoes uit 1840: woning en stal in één ruimte. Alleen bij speciale openstellingen kun je naar binnen; vanaf het pad is de boerderij goed te zien. In 1929 schonk de familie Van Heek het Buurserzand aan Natuurmonumenten — het eerste bezit van de vereniging in Overijssel.