Zuid-Kennemerland bij Overveen: duinen en wisenten

Ten noorden van Bloemendaal staan vijf sleuven in de eerste duinenrij. De wind blaast er zand en zout het duin in. Dat stuk heet de Noordwest Natuurkern en hoort bij de Stuivende Duinen in Nationaal Park Zuid-Kennemerland. In de winter van 2012-2013 groeven de beheerders die windsleuven. Het park schrijft dat zand van zo’n sleuf tot een kilometer ver het duin inwaait, en dat de verstuiving zo’n 170 hectare duingrasland met een laagje kalkrijk zand van 1 millimeter bedekt. Daarvan profiteren het duinviooltje en het blauwe slangenkruid.

De rechte duinenrij aan het strand is rond 1850 met helmgras vastgelegd, als een zanddijk tegen de zee. Volgens het park ligt de echte zeewering landinwaarts, dieper in het duin. Door het zand dat nu meewaait, worden de duinen erachter hoger. Rond 2000 was er volgens het park geen open zandplek meer. Waar eerst walstro, tijm en duinviooltjes groeiden, stonden hoge grassen. De vijf sleuven moesten het kalkrijke zand vanaf het strand weer het duin in blazen.

Van oost naar west wisselt het beeld. Aan de Haarlemse kant liggen buitenplaatsen en landgoederen. Daarna duinbos en struweel van meidoorn en duindoorn, dan bloemrijke duingraslanden, en aan het eind de jonge duinen van de zeereep. Het gebied is bijna 4.000 hectare en loopt hemelsbreed vijf kilometer, van IJmuiden tot Zandvoort, met de Noordzee aan de ene kant en Haarlem aan de andere. Volgens het park leeft hier 40 procent van alle planten- en diersoorten die in Nederland voorkomen.