MIRA Grimbergen: sterrenkaart, zon en telescoopkoepels

Volkssterrenwacht MIRA in Grimbergen zit bij de abdij, waar pater Pieraerts de vereniging in 1967 oprichtte. Je vindt er een tentoonstellings- en experimenteerruimte, multimediazalen, twee vaste telescoopkoepels, een zonnetelescoop en een weerstation. Op de grote draaibare sterrenkaart zoek je zelf de Vlaamse sterrenhemel: wanneer Orion te zien is, waar de Grote Beer staat, wat de Poolster bijzonder maakt.

De slingerproef van Foucault laat zien dat de aarde om haar as draait. Maquettes leggen seizoenen en eclipsen uit, en hoe grote massa’s de ruimte krommen tot je bij zwarte gaten uitkomt. Buiten op het waarnemingsterras kijk je in de thermometerhut, bij de pluviograaf en de barometer. De deuren van de twee telescoopkoepels staan open: waarom de telescopen schuin staan, of de koepel draait, of naar de zon kijken gevaarlijk is — daarvoor zijn de vrijwilligers.

Terug binnen staan interactieve optische banken: je vergelijkt het menselijk oog met de bouw van een telescoop. Een plasmabol toont een elektromagnetisch veld, illustratief voor de zon. Een groene laser laat zien dat licht niet altijd de rechte weg neemt. In het planetarium projecteert de heliostaat de zon als een schijf van 140 centimeter, zodat je zonnevlekken kunt bekijken zonder naar buiten te staren. Vrijwilligers kunnen dezelfde telescoop tot spectroscoop maken: de “streepjescode van de Zon” op dat scherm. Volgens MIRA is het instrumentarium wellicht het uitgebreidste van een Belgische volkssterrenwacht.