King's Palace Museum in Nyanza: de Inyambo-runderen

In Nyanza staat een ronde woning onder een strodak, in de vorm van een bijenkorf. Dat is de herbouw van het traditionele koninklijke paleis, het King's Palace Museum. Het hof trok lang van plaats naar plaats. Toen het bleef, werd Nyanza de plek. De hoofdstad telde toen tot 2.000 inwoners, in hutten die op dezelfde manier gebouwd waren als wat je nu ziet. Mwami Musinga Yuhi V maakte van Nyanza in 1899 de eerste vaste koninklijke hoofdstad. Die rol duurde tot de republiek van 1962.

Achter het paleis lopen een paar Inyambo, langhoornige koeien uit de kudde van de koning. De verzorgers zingen voor ze en houden die traditie in stand. De dieren horen bij het ruimere Ankole-ras. Bij plechtigheden voor de koning kregen ze sieraden, en ze leerden naar de zang van een trainer te luisteren en hem te volgen in een trage optocht. De fok en de verzorging vallen nog onder de Rwanda Agriculture Board. De Rwanda Cultural Heritage Academy schrijft dat de Inyambo er sinds 2011 staan, omdat runderen bij de Rwandese cultuur horen en vroeger het prestige van de koning waren. Bezoekers zien de optocht, de lange horens en de herdersgedichten.

Naast het traditionele paleis staat het moderne paleis uit 1931. Daar woonde koning Mutara III Rudahigwa tot zijn dood in 1959. Die zalen tonen de Rwandese geschiedenis vanaf de vijftiende eeuw. Op de nabije heuvel Mwima ligt het mausoleum van Mutara III Rudahigwa, zijn vrouw koningin Rosalie Gicanda en koning Kigeli V Ndahindurwa. De academie zegt dat het voormalige paleis in mei 2008 een museum werd, hersteld naar de staat van de negentiende eeuw, als replica, helemaal uit traditionele materialen.