Week van de Mediawijsheid 2026: zo pak je gezond schermgebruik aan

Vandaag begint de Week van de Mediawijsheid 2026. Tot en met 13 november staat heel Nederland stil bij gezond schermgebruik – niet als abstracte waarschuwing, maar als een week van dóén. De boodschap is helder: wacht niet tot school, overheid of techbedrijven het voor je regelen. Jij bepaalt hoe gezond schermgebruik er bij jou thuis uitziet.

Derde en laatste jaar van digitale balans

De Week van de Mediawijsheid is de jaarlijkse bewustwordingscampagne over kritisch en bewust omgaan met media. In 2026 is het derde én laatste jaar waarin het thema gezond schermgebruik centraal staat. Na twee jaar van bewustwording en bereidheid draait het nu om actie: wat kun je vandaag al veranderen?

Op de campagnesite staat het zo: even het nieuws checken, een recept opzoeken of meldingen bekijken – en voor je het weet zit je een uur op je scherm. Dat is geen persoonlijk falen. Veel apps en sociale media zijn ontworpen om zo lang mogelijk jouw aandacht vast te houden. “Het ligt niet helemaal aan jou. Maar het is wél jouw tijd.”

Netwerk Mediawijsheid wijst erop dat Nederlanders gemiddeld bijna 9 uur per dag achter een scherm doorbrengen. Ruim 80 procent beoordeelde dat gebruik in 2025 nog positief (gemiddeld een 7). Tegelijk groeit de behoefte aan strategieën om grip te houden. Volgens campagnemateriaal ervaart 71 procent van de Nederlanders gripverlies op digitaal mediagebruik. Wie meer grip wil, begint bij een persoonlijk stappenplan – precies waar deze week om vraagt.

Wat zegt de overheid over kinderen en schermen?

Voor ouders is de Week een goed moment om het landelijke advies erbij te leggen. In juni 2025 presenteerde het kabinet de Richtlijn Gezond Schermgebruik voor Opvoeders. Die maakt een duidelijk verschil tussen chatapps en sociale media, en koppelt leeftijden aan maximale schermtijd.

Daarnaast adviseert de richtlijn: eerste smartphone pas vanaf groep 8; chatapps (WhatsApp, Signal) oefenen vanaf de middelbare school; sociale media zoals TikTok, Instagram en Snapchat pas vanaf 15 jaar. Intensief scherm- en sociale-mediagebruik kan slaapproblemen, concentratieverlies, een negatief zelfbeeld en andere klachten in de hand werken. Bijna 13 procent van de jongeren loopt volgens het kabinet risico op problematisch sociale-mediagebruik.

Gezond schermgebruik is meer dan minuten tellen. De richtlijn benadrukt balans met buitenspelen, bewegen en creatief spel, samen media gebruiken, en afspraken zoals: geen schermen tijdens het eten en niet in de slaapkamer. Eerder schreven we over schermtijd per leeftijd en de telefoonkluis op school en over wat eerdere schermrichtlijnen betekenen voor jouw kind.

Concrete tips voor deze week

Op de tipspagina van de Week van de Mediawijsheid staan handvatten die je vandaag kunt toepassen – voor jezelf én als voorbeeld voor je kinderen.

Wat je als ouder deze week kunt doen

Begin klein. Kies één verandering die je zeven dagen volhoudt: telefoon uit de slaapkamer, of twintig minuten schermvrij na school. Praat met je kind over wat hij of zij online ziet, zonder meteen te oordelen. Stel samen privacy-instellingen in. En geef het goede voorbeeld: volle aandacht tijdens het gesprek, telefoon weg als je speelt of voorleest.

Scholen, bibliotheken en organisaties organiseren landelijk activiteiten. Op de campagnesite kun je tips downloaden en activiteiten vinden. De materialen zijn bedoeld voor thuis, school én werk – want schermdruk stopt niet bij de voordeur.

Meer nieuws vind je in Opvoeding & ontwikkeling.

Bronnen: Week van de Mediawijsheid 2026, Tips bij de campagne, Netwerk Mediawijsheid, Rijksoverheid, advies sociale media vanaf 15 jaar, Richtlijn Gezond Schermgebruik voor Opvoeders. Foto: Alexander Dummer (CC0, via Wikimedia Commons).