Vlaanderen schrapt de RSZ-korting voor onthaalouders

21-11-2026 door de redactie

RSZ-korting voor onthaalouders: wat er is beslist, en wat nog open is

Voor veel Vlaamse gezinnen is de onthaalouder geen reserveplan, maar de opvang die ze hebben. Die plek staat nu onder druk, nog voor er één kind is vertrokken.

Op 28 oktober 2026 hechtte de Vlaamse regering haar definitieve goedkeuring aan het ontwerp van programmadecreet bij de begroting 2027 en diende het in bij het Vlaams Parlement. Daarin schrapt ze vanaf 1 april 2027 de doelgroepvermindering op de socialezekerheidsbijdragen voor onthaalouders met een bijzonder statuut, het zogenoemde sui-generisstatuut. Dat zijn onthaalouders die kinderen opvangen in hun eigen huis en aangesloten zijn bij een erkende dienst, maar geen gewoon werknemersloon ontvangen.

Die korting is geen geld dat de onthaalouder zelf ontvangt. Ze gaat naar de organisator, de erkende dienst die voor de sociale zekerheid als werkgever optreedt. Voor een voltijdse onthaalouder gaat het om 770 euro per kwartaal, schrijft de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG). De Vlaamse overheid raamde de besparing op 6,2 miljoen euro in 2027, vanaf 1 april, en op 8,4 miljoen euro per jaar vanaf 2028.

Dat is een beslissing van de regering in een ontwerpdecreet, nog geen aangenomen wet. Het Vlaams Parlement moet het programmadecreet nog goedkeuren. Op 20 november 2026 overlegden vertegenwoordigers van de sector, waaronder de VVSG, met Vlaams minister van Werk Zuhal Demir (N-VA). Daarbij is afgesproken dat de regering onderzoekt hoe ze tegemoet kan komen aan de bezorgdheden over de financiële gevolgen. Of die tegemoetkoming er komt, en hoe die eruitziet, stond bij het schrijven van dit artikel nog niet vast.

Wat vaststaat, en wat een raming is

  • De Vlaamse regering wil de RSZ-korting voor onthaalouders met een sui-generisstatuut schrappen vanaf 1 april 2027. Dat staat in het ontwerp van programmadecreet, dat het parlement nog moet goedkeuren.
  • De korting van 770 euro per kwartaal per voltijdse onthaalouder gaat naar de organisator, niet naar de onthaalouder zelf.
  • De regering raamde de besparing op 6,2 miljoen euro in 2027 en 8,4 miljoen euro per jaar vanaf 2028.
  • De sector vreest, volgens VRT NWS, dat zo’n 3.000 onthaalouders hun plek verliezen en ongeveer 20.000 opvangplaatsen verdwijnen. Dat is een raming, geen vaststaand feit.
  • De VVSG spreekt voor haar eigen leden van een theoretisch scenario van ongeveer 6.300 plaatsen. Ze zegt zelf dat dit cijfer niet mag worden gelezen als het aantal plaatsen dat effectief zou verdwijnen.
  • De regering onderzoekt of ze de sector tegemoetkomt. Dat is toegezegd als onderzoek, nog niet beslist.

Wat het schrappen van de RSZ-korting voor onthaalouders betekent

De huidige subsidie voor gezinsopvang is afgestemd op die RSZ-korting. Valt de korting weg zonder dat de subsidie omhooggaat, dan moeten organisatoren de extra sociale bijdragen zelf betalen. Daarvoor is in het ontwerpdecreet geen compensatie voorzien. De VVSG waarschuwt dat organisatoren daardoor financieel in de knel kunnen raken, en dat het lokale aanbod aan kinderopvang onder druk komt.

Hoe groot die druk wordt, hangt af van wie je hoort, en die cijfers mogen niet door elkaar lopen. Volgens VRT NWS vreest de sector dat het om ongeveer 3.000 onthaalouders gaat, en rekent ze met zes à zeven kinderen per onthaalouder naar zo’n 20.000 plaatsen, op een totaal van maximaal 92.817 beschikbare plaatsen. Opvangdienst Felies spreekt van een extra factuur van 1 miljoen euro en zegt vermoedelijk haar 427 onthaalouders in dit statuut te moeten ontslaan. Dat zijn waarschuwingen van de sector, geen telling van plaatsen die al weg zijn.

De VVSG komt tot een lager, en smaller, cijfer. Uit een bevraging van haar leden leidt ze af dat het om ruim 900 actieve onthaalouders bij VVSG-organisatoren gaat, en in een theoretisch scenario om ongeveer 6.300 opvangplaatsen, gerekend aan zeven plaatsen per onthaalouder. Dat geldt alleen voor VVSG-leden, niet voor de hele sector. De VVSG schrijft uitdrukkelijk dat dit de mogelijke omvang van het risico weergeeft, en niet het aantal plaatsen dat effectief zou verdwijnen. Voor diezelfde leden raamde ze de extra, niet-gecompenseerde RSZ-kosten op ongeveer 2.772.000 euro per jaar.

Wij rekenen die 20.000 en die 6.300 niet bij elkaar, en we behandelen ze ook niet als feit. Het zijn twee verschillende ramingen, met een verschillende reikwijdte. Voor ouders telt niet welk bericht het grootste getal noemt, maar of de plek van hun kind blijft bestaan. Wat wél vaststaat, is de richting: de korting verdwijnt, de subsidie blijft gelijk, en de rekening komt bij de organisatoren te liggen.

Het kabinet van minister Demir zegt tegen VRT NWS dat de korting naar de werkgevers gaat, niet naar de onthaalouders zelf, en dat nieuwe onthaalouders sinds 1 juli in het hervormde werknemersstatuut starten. Bestaande onthaalouders worden aangemoedigd om over te stappen; de stopzetting van de korting zou volgens het kabinet geen impact hebben op die overstap. Het kabinet stelt ook dat grote organisatoren het voorbije jaar met een positief resultaat afsloten en deze kosten kunnen dragen. Dat is de lezing van het kabinet, geen cijfer dat wij voor elke dienst hebben gecontroleerd.

Onthaalouders en de RSZ-korting: wat wij ervan vinden

Dit komt bovenop wat we eerder schreven over de lagere investering in de kinderopvang: tegen 2029 blijft 150 miljoen euro extra over, geen 200 miljoen. Vlaanderen belooft extra plaatsen, en zet tegelijk de bestaande gezinsopvang financieel onder druk. Die twee boodschappen passen slecht bij elkaar, zeker in een sector waar ouders al lang wachten, zoals we beschreven bij het opvangtekort en bij de geplande verandering van de kindratio en de toeslag in 2027.

Wij zijn niet tegen een overstap naar een gewoon werknemersstatuut. Meer bescherming voor onthaalouders kan een verbetering zijn. Maar die overstap is alleen geloofwaardig als de financiering meegaat. Zolang de korting verdwijnt en de subsidie stilstaat, dreigt het aanbod te krimpen waar gezinnen het al moeilijk hebben.

Een tegemoetkoming van de regering kan dat nog keren. Die is toegezegd als onderzoek, niet als besluit. Tot die er concreet is, houden wij vast aan wat nu op tafel ligt, en rekenen we verloren plaatsen niet vooraf als feit. De waarschuwing zelf nemen we wél ernstig: als organisatoren deze kosten niet kunnen dragen, zijn het de ouders die hun plek verliezen.

Wat ouders nu kunnen doen

  • Heb je een plek bij een onthaalouder, vraag dan bij de dienst na of jouw opvang onder dit statuut valt, en of er iets verandert aan de werking.
  • Zoek je nog een plek, registreer je kind bij het lokaal loket kinderopvang van je gemeente. Wachten tot 2027 of 2029 is geen plan.
  • Volg of het Vlaams Parlement het programmadecreet goedkeurt, en of de regering de extra RSZ-kosten compenseert.

Headerfoto: Ivan S / Pexels

Reacties

Wat andere ouders zeggen over dit artikel

Nog geen reacties. Wees de eerste om te reageren na inloggen.

Veelgestelde vragen

Bij dit artikel

  • Ja. De Vlaamse regering heeft dat opgenomen in het ontwerp van programmadecreet bij de begroting 2027, vanaf 1 april 2027. Het Vlaams Parlement moet dat ontwerpdecreet nog goedkeuren. De regering onderzoekt bovendien of ze de sector tegemoetkomt; dat was bij het schrijven van dit artikel nog niet beslist.

  • Nee. De korting van 770 euro per kwartaal per voltijdse onthaalouder gaat naar de organisator, niet naar de onthaalouder zelf. Als de korting verdwijnt zonder hogere subsidie, betalen de organisatoren de extra sociale bijdragen.

  • Dat is een raming van de sector, geen vaststaand feit. Volgens VRT NWS vreest de sector dat zo’n 3.000 onthaalouders hun plek verliezen en ongeveer 20.000 plaatsen verdwijnen. De VVSG spreekt voor haar eigen leden van een theoretisch scenario van ongeveer 6.300 plaatsen, en zegt zelf dat dit niet mag worden gelezen als het aantal plaatsen dat effectief zou verdwijnen.

  • Het komt erbovenop. Tegen 2029 blijft 150 miljoen euro extra over voor de kinderopvang, geen 200 miljoen. Vlaanderen belooft extra plaatsen, en zet tegelijk de bestaande gezinsopvang financieel onder druk.

  • Heb je een plek bij een onthaalouder, vraag dan bij de dienst na of jouw opvang onder dit statuut valt. Zoek je nog een plek, registreer je kind bij het lokaal loket kinderopvang van je gemeente. Wachten tot 2027 of 2029 is geen plan.

Meer uit Opvoeding & ontwikkeling