Peuters en kleuters na corona: wat zien we in hun sociaal-emotionele ontwikkeling?

Wat merken we bij jonge kinderen na corona?

Veel ouders en pedagogisch medewerkers zien dat hun peuter of kleuter na de coronaperiode anders reageert in contact met anderen. De sociaal-emotionele ontwikkeling lijkt soms wat trager op gang te komen: kinderen vinden het moeilijker om samen te spelen, om te wennen aan de groep of om afscheid te nemen bij de kinderopvang. Dat kan voor ouders onzeker of zelfs verontrustend voelen.

Belangrijk om te weten is dat dit geen “fout” van jou of je kind is. Tijdens corona waren er minder speelmomenten met leeftijdsgenootjes, vaker mondmaskers en afstand, en soms wisselende opvangsituaties. Veel peuters en kleuters hadden minder oefenkansen in sociale situaties. Hun gedrag is dus vaak een begrijpelijke reactie op een uitzonderlijke periode, geen teken dat er meteen iets ernstig mis is.

Typische signalen in de sociaal-emotionele ontwikkeling

Bij SlimmeKids horen we vaak dat ouders zich afvragen of hun peuters na corona en kleuters na corona “anders” reageren dan oudere broers en zussen. Typische signalen in de sociaal-emotionele ontwikkeling zijn niet altijd meteen een achterstand ontwikkeling, maar kunnen wel wijzen op extra kwetsbaarheid na de coronacrisis.

• Je kind klampt meer aan, durft minder goed alleen spelen of is extreem verlegen bij onbekenden: sociale vaardigheden peuters en kleuters hebben minder oefenkansen gehad door jonge kinderen corona-maatregelen.
• Heftige driftbuien, snel huilen of “over de rooie” gaan bij kleine veranderingen kunnen wijzen op emotionele problemen kinderen die moeite hebben met prikkels en overgangsmomenten.
• Terugval in zindelijkheid, slapen of eten kan een signaal zijn dat je kind spanning of onzekerheid voelt, ook al lijkt het dagelijks leven weer normaal.
• Op school of in de opvang valt soms op dat kleuter gedrag minder afgestemd is op andere kinderen: duwen, niet kunnen wachten, weinig samenspel.

Let bij de peuter opvoeding en begeleiding van kleuters vooral op veranderingen: doet je kind dingen die je eerder niet zag, of blijven bepaalde reacties erg lang duren? Dan kan het zinvol zijn om extra steun te bieden of advies te vragen, zeker als je je zorgen maakt over de impact van de coronacrisis kinderen.

Wat kun je thuis doen om je kind te ondersteunen?

Thuis kun je veel doen om peuters na corona en kleuters na corona extra houvast te geven. Begin met voorspelbaarheid: vaste rituelen rond opstaan, eten en slapen helpen de sociaal-emotionele ontwikkeling. Benoem gevoelens (“Je bent boos omdat…”) zodat jonge kinderen corona-ervaringen beter kunnen plaatsen en leren wat ze voelen. Merk je achterstand in ontwikkeling of opvallend kleuter gedrag, blijf rustig, herhaal duidelijke regels en geef veel positieve aandacht voor gewenst gedrag.

• Plan elke dag korte speelmomenten waarin je samen doet alsof-spel speelt; dit versterkt sociale vaardigheden peuters en helpt bij het verwerken van ervaringen uit de coronacrisis kinderen.
• Oefen sociale regels in kleine stapjes: om de beurt praten, wachten, delen. Doe het voor en prijs elke poging, hoe klein ook.
• Beperk schermtijd en kies liever voor samen lezen, bouwen of tekenen; dat ondersteunt taal, fantasie en emotieregulatie.
• Neem signalen van emotionele problemen kinderen serieus, zoals aanhoudende angst, driftbuien of terugtrekken, en bespreek ze met de huisarts of het consultatiebureau.

Heb je vragen over peuter opvoeding of maak je je zorgen over je kind als een van de vele jonge kinderen corona-generatie? Op SlimmeKids vind je meer tips en uitleg om je kind stap voor stap te ondersteunen.