Pesten voorkomen op school: dit slimme systeem werkt écht (bezoek Judith Tielen)

31-03-2026 door de redactie

Waarom dit schoolbezoek zoveel aandacht krijgt

Het bezoek van staatssecretaris Judith Tielen aan het Eligant Lyceum laat zien hoe belangrijk de aanpak van Pesten op school is. In een tijd waarin veel kinderen te maken krijgen met buitensluiten, online pesten en groepsdruk, zoeken scholen naar oplossingen die écht werken. Dit lyceum wordt daarbij steeds vaker genoemd als voorbeeld. Wat deze school bijzonder maakt, is dat pesten hier niet pas wordt aangepakt als het escaleert. In plaats daarvan ligt de focus op preventie. Leerlingen leren al vanaf de eerste schooldagen hoe ze met elkaar omgaan en wat wel en niet acceptabel is. Hierdoor ontstaat een veilige omgeving waarin respect centraal staat. Tijdens het bezoek sprak de staatssecretaris met leerlingen en docenten. Ze wilde vooral begrijpen waarom deze aanpak zo succesvol is. Wat meteen opviel: leerlingen voelen zich gehoord. Ze weten dat ze altijd bij iemand terecht kunnen en dat problemen serieus worden genomen. Voor ouders en kinderen is dit een belangrijk signaal. Een veilige schoolomgeving ontstaat niet vanzelf, maar is het resultaat van duidelijke keuzes en samenwerking. Het bezoek onderstreept dat scholen die investeren in sociale veiligheid, daadwerkelijk verschil maken.

De speciale aanpak: zo krijgen pestkoppen geen kans

Op het Eligant Lyceum draait alles om één krachtige afspraak: iedereen is verantwoordelijk voor een veilige sfeer. Dit klinkt simpel, maar heeft grote impact. Leerlingen spreken elkaar aan op gedrag en wachten niet tot een docent ingrijpt. Daarnaast werken ze met leerlingcoaches. Dit zijn oudere leerlingen die jongere leerlingen begeleiden en ondersteunen. Hierdoor ontstaat een vertrouwensband en voelen kinderen zich sneller op hun gemak om problemen te delen. Pesten wordt zo vaak al in een vroeg stadium gestopt. Ook docenten spelen een belangrijke rol. Zij zijn zichtbaar aanwezig en letten niet alleen op schoolprestaties, maar ook op het welzijn van leerlingen. Signalen van buitensluiting of onzekerheid worden snel opgepikt en besproken. Wat deze aanpak extra sterk maakt, is de duidelijkheid. Regels zijn helder en consequent. Iedereen weet waar de grenzen liggen. Daardoor ontstaat er minder ruimte voor twijfel of grensoverschrijdend gedrag. Volgens staatssecretaris Judith Tielen is dit precies wat scholen nodig hebben: een cultuur waarin pesten simpelweg niet wordt geaccepteerd. Het resultaat? Minder conflicten, meer vertrouwen en een prettige sfeer waarin kinderen zich kunnen ontwikkelen.

Wat ouders en kinderen hiervan kunnen leren

De aanpak van het Eligant Lyceum biedt waardevolle inzichten voor gezinnen. Want ook thuis speelt sociale veiligheid een grote rol. Ouders kunnen bijvoorbeeld met hun kinderen praten over hoe je respectvol met anderen omgaat en wat je doet als je ziet dat iemand wordt gepest. Een belangrijke les is dat zwijgen pesten in stand houdt. Kinderen leren op deze school dat het oké is om iets te zeggen, hulp te zoeken of iemand te steunen. Dit vergroot niet alleen het zelfvertrouwen, maar zorgt ook voor meer verbondenheid. Daarnaast laat deze aanpak zien hoe belangrijk het is dat kinderen zich gezien voelen. Een kind dat zich veilig en gewaardeerd voelt, zal minder snel zelf gaan pesten of slachtoffer worden. Kleine dingen, zoals interesse tonen en luisteren zonder oordeel, maken hierbij een groot verschil. Ook voor scholen is dit een inspirerend voorbeeld. Het laat zien dat duidelijke afspraken, betrokkenheid en samenwerking leiden tot echte verandering. De boodschap is helder: pesten voorkomen begint bij aandacht, vertrouwen en duidelijke regels. Of het nu op school is of thuis, samen kunnen we ervoor zorgen dat ieder kind zich veilig voelt.

Reacties

Wat andere ouders zeggen over dit artikel

Nog geen reacties. Wees de eerste om te reageren na inloggen.

Veelgestelde vragen

Bij dit artikel

  • Het systeem is effectief omdat het pesten vroegtijdig signaleert, duidelijke regels en consequenties heeft en leerkrachten, ouders en kinderen actief samen laat werken. Er is continu aandacht voor sociaal gedrag, niet alleen bij incidenten.

  • Leerkrachten krijgen training in het herkennen van pestgedrag, voeren vaste kringgesprekken en grijpen direct in bij signalen. Ze bewaken een veilige sfeer in de klas en houden de ontwikkeling van ieder kind goed in de gaten.

  • Ouders worden geïnformeerd over de afspraken op school en krijgen tips hoe ze thuis kunnen aansluiten. Ze worden aangemoedigd om pestgedrag direct te melden en samen met school naar oplossingen te zoeken.

  • Kinderen leren hoe ze respectvol met elkaar omgaan, hoe ze voor een klasgenoot kunnen opkomen en hoe ze pesten veilig kunnen melden. Ze oefenen sociale vaardigheden in de klas en tijdens projecten.

  • De school gebruikt vaste observatiemomenten, kindgesprekken en anonieme vragenlijsten om de groepssfeer te meten. Leerkrachten letten ook op subtiele signalen zoals buitensluiten of fluisteren.

  • Ja, plagen is meestal wederzijds en kortdurend, terwijl pesten structureel, eenzijdig en kwetsend is. Het systeem helpt leerkrachten en kinderen om dit onderscheid duidelijk te herkennen.

  • De school volgt een vast stappenplan: het pestgedrag wordt onderzocht, met alle betrokkenen besproken en er worden duidelijke afspraken gemaakt. Ouders worden betrokken en het vervolg wordt goed gemonitord.

  • Er zijn regelmatig groepsactiviteiten waarin samenwerken, respect en empathie centraal staan. Hierdoor ontstaat een cultuur waarin kinderen elkaar sneller steunen in plaats van buitensluiten.

  • Andere scholen kunnen leren dat structurele aandacht voor sociaal-emotionele ontwikkeling, duidelijke afspraken en goede samenwerking met ouders cruciaal zijn. Een vaste, schoolbrede aanpak werkt beter dan losse acties.

  • Ouders kunnen regelmatig met hun kind praten over hoe het op school gaat, voorbeeldgedrag laten zien en duidelijk maken dat pesten nooit oké is. Ook is het belangrijk dat kinderen weten dat ze altijd iets mogen vertellen.

  • Zij bezocht deze school omdat hier opvallend weinig pestincidenten voorkomen en de aanpak als goed voorbeeld geldt. Het bezoek laat zien hoe beleid in de praktijk werkt en wat landelijk opgeschaald kan worden.

  • De basisprincipes, zoals duidelijke regels, structurele monitoring en betrokkenheid van leerlingen en ouders, zijn ook toepasbaar in het voortgezet onderwijs. De uitwerking wordt dan aangepast aan de leeftijdsgroep.

Meer uit Opvoeding & ontwikkeling