Noorderlicht boven Nederland en België: zo ga je met je kind op lichtjesjacht

Wat er zaterdagavond gebeurde

Wie zaterdagavond een telefoon naar de noordelijke hemel richtte, kreeg er misschien een verrassing bij: een roze-paarse gloed met een streep groen eronder. Het noorderlicht was weer te zien, in Nederland én in België.

Wel met een kleine kanttekening. Met het blote oog viel er vaak weinig te beleven. Het ging vooral om zogeheten fotografisch noorderlicht: een camera vangt het wel, je ogen nauwelijks. Dat meldde de NOS zondagochtend. Foto's kwamen binnen uit Limburg, Zuid-Holland en Gelderland, vooral uit het zuiden van het land, waar tussen de buien door de lucht openbrak.

In Vlaanderen was het niet anders. Ruimteweerexpert Christine Verbeke noemde het tegen VRT NWS "een schoolvoorbeeld" van een avond waarop het noorderlicht tot in België kan reiken. De zonnewind haalde volgens haar snelheden tot ongeveer 900 kilometer per seconde.

Weerman Wouter van Bernebeek stond die avond in de heuvels bij Groesbeek. Hij belichtte zijn foto tien seconden lang en kreeg er toevallig ook nog een onweersflits bij, vertelde hij aan Omroep Gelderland. Tussen acht en negen uur 's avonds was het licht daar zwak ook met het blote oog te zien.

Zo ontstaat noorderlicht (uitleg voor aan tafel)

Kinderen vragen meteen: hoe kan de lucht nou roze worden? Het antwoord begint bij de zon.

De zon is zo heet dat er voortdurend kleine, elektrisch geladen deeltjes vanaf schieten. Samen heten die de zonnewind. Volgens het KNMI razen ze met 400 tot 800 kilometer per seconde door de ruimte. Zaterdag ging het dus nog harder.

De aarde heeft een soort onzichtbaar magnetisch schild. Dat leidt die deeltjes naar een ring rond de Noordpool. Daar botsen ze hoog in de lucht op zuurstof en stikstof, en bij die botsing komt licht vrij. Daarom zie je het noorderlicht in Noorwegen of IJsland zo vaak.

Na een flinke uitbarsting op de zon wordt die ring groter, en ontstaat het licht ook nog eens hoger, soms tot 300 à 400 kilometer boven de grond. Dan kun je het van honderden kilometers ver zien, ook vanaf de Veluwe of de Kempen.

Een vergelijking die kleuters snappen: het is een beetje zoals een tl-buis of een lichtgevende sticker. Iets krijgt energie en geeft die terug als licht. Groen en roze zijn de bekendste kleuren.

Waarom zagen we het de laatste tijd zo vaak? De zon heeft ongeveer elke elf jaar een drukke periode met veel zonnevlekken en uitbarstingen. Die drukke periode loopt nu langzaam af. Het KNMI zegt dat de kans op noorderlicht in Nederland rond 2030 erg klein wordt. Wil je het samen met je kinderen zien, blijf dan de komende jaren alert.

Op lichtjesjacht: zo pak je het aan

Het mooie: je hebt geen telescoop nodig. Wel een beetje geluk, een heldere lucht en een kind dat het leuk vindt om even 's avonds laat naar buiten te mogen.

• Houd de verwachting in de gaten. Op Poollicht.be zie je de Kp-index voor de komende dagen. Hoe hoger dat getal, hoe groter de kans. Bij Kp 4 of 5 is het voor ons meestal nog te zwak, pas bij een echte zonnestorm wordt het spannend.
• Zoek het donker op. Straatlantaarns en verlichte ramen maken het lastig. Een dijk, een weiland of een strand met vrij zicht op het noorden werkt het best.
• Gebruik de nachtmodus van je telefoon. Leg de telefoon stil op een muurtje of tegen een paal en laat hem een paar seconden belichten. Vaak verschijnt er dan meer kleur op je scherm dan je met je ogen zag. Voor kinderen voelt dat als een geheime code kraken.
• Maak er een avontuurtje van. Warme jas, thermosfles chocomelk, dekentje in de auto. Spreek af dat jullie twintig minuten kijken. Lukt het niet, dan hebben jullie toch samen sterren geteld.
• Profiteer van de wintertijd. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober gaat de klok een uur terug. Het wordt dan een uur eerder donker, dus kun je eerder op pad, ruim voor bedtijd.

Lukt het niet met het noorderlicht, dan is een avond in een sterrenwacht een prima alternatief. In onze top 10 planetaria en sterrenwachten in België en Nederland vind je plekken om samen naar sterren en planeten te kijken. Handig voor een regenachtige dag in de herfstvakantie in Nederland of de herfstvakantie in Vlaanderen. Wie liever over raketten leest: over de maanmissie schreven we in Spectaculaire raketlancering brengt mensen weer dichter bij de maan.

En als je kind de volgende ochtend moe aan het ontbijt zit? Eén late avond voor zoiets bijzonders kan prima. Meer over een goed ritme lees je in ons artikel over slaapritme bij peuters en kleuters.

Foto: noorderlicht boven Nederland op 19 januari 2026, Roy Keeris via Wikimedia Commons, CC BY 4.0, bijgesneden.

Opvoeding & ontwikkeling · Leuk voor kids