Kinderen worden niet genoeg gehoord: ruim 68.000 meldingen van kindermishandeling

Een kind dat niet wordt gehoord, kan niet worden beschermd. Met die boodschap brengt het Kinderrechtencollectief op woensdag 28 oktober 2026 zijn jaarlijkse kinderrechtenmonitor Kinderrechten in Beweging naar buiten. De conclusie is pijnlijk: kinderen die thuis, in een pleeggezin of in een jeugdinstelling met geweld en onveiligheid te maken hebben, worden nog altijd te weinig gehoord. Een zwaar onderwerp, maar wel een waar je als ouder, opa, oma, buur of juf echt iets mee kunt.

Wat staat er in de monitor?

Het Kinderrechtencollectief volgt elk jaar hoe Nederland de aanbevelingen van het VN-Kinderrechtencomité uitvoert. In het hoofdstuk over geweld tegen kinderen staan een paar opvallende cijfers:

• Meer meldingen. Veilig Thuis kreeg in 2025 68.150 meldingen over kindermishandeling. In 2020 waren dat er 62.795. Ten opzichte van 2024 is dat een stijging van 2 procent.
• Veel meer adviesvragen. Het aantal adviezen over kindermishandeling steeg in een jaar met 15 procent. Dat komt waarschijnlijk doordat Veilig Thuis bekender is geworden en signalen sneller worden opgepikt, al is dat volgens de monitor niet met zekerheid te zeggen.
• Het echte aantal is onbekend. De meest recente landelijke schatting is van 2017: toen groeiden jaarlijks minstens 90.000 tot 127.000 kinderen op met mishandeling, verwaarlozing of huiselijk geweld, ongeveer 3 procent van alle kinderen. Omdat lang niet alles wordt opgemerkt, ligt het werkelijke aantal naar verwachting een stuk hoger.
• Kinderen voelen zich niet gehoord. Uit onderzoek van de Kinderombudsman uit 2025 blijkt dat 8 procent van de kinderen opgroeit in een thuissituatie met structurele ruzies en geweld. Ruim 80 procent van hen zegt zich niet gehoord of gesteund te voelen door professionals.

De volledige cijfers lees je in het hoofdstuk Geweld tegen kinderen van de monitor.

Een dossier is nog geen gesprek

Het collectief noemt het een hardnekkig probleem, ook bij kinderen die al hulp krijgen. Een dossier of hulptraject betekent niet automatisch dat een kind echt wordt gehoord, geloofd en beschermd. Daarom wil het Kinderrechtencollectief dat de overheid snel een wettelijke norm invoert: professionals moeten doorlopend en betekenisvol contact houden met de kinderen voor wie ze zorgen. Nu mogen jeugdbeschermingsinstellingen daar zelf richtlijnen voor maken, en dat vindt het collectief te vrijblijvend.

Om dat zichtbaar te maken, zet het collectief vandaag drie pilaren neer bij de Tweede Kamer, vlak voor een rondetafelgesprek over kindermishandeling. Via een koptelefoon hoor je de verhalen van drie kinderen: Milan, Aisha en Mike. Maar wie luistert, hoort alleen wat een ouder, een leraar en een hulpverlener over hen vertellen. De stem van het kind zelf ontbreekt, en dat is precies het punt. Lees ook het bericht van het Kinderrechtencollectief en ons eerdere artikel over het wetsvoorstel Kind Eerst.

Signalen: waar kun je op letten?

Je hoeft geen hulpverlener te zijn om iets op te merken. Mogelijke signalen zijn bijvoorbeeld:

• een kind dat ineens stiller, angstiger of meer teruggetrokken is dan je gewend bent;
• een kind dat in de winter veel te dun gekleed is of er vaak verwaarloosd uitziet;
• een kind dat iets vertelt waar je van schrikt of waar je je zorgen over maakt;
• een volwassene die het kind steeds negatief of dwingend behandelt, of het niet troost bij pijn of verdriet;
• een onderbuikgevoel dat er iets niet klopt.

Belangrijk: een signaal is geen bewijs. Bijna elk signaal kan ook een andere oorzaak hebben. En andersom: soms merk je aan een kind helemaal niets, terwijl er wel iets aan de hand is. Meer uitleg vind je bij het Nederlands Jeugdinstituut.

Zo help je een kind dat iets vertelt

• Blijf rustig en luister. Laat het kind in zijn eigen woorden vertellen. Vraag niet door als een detective; een open vraag als 'Wil je er meer over vertellen?' is genoeg.
• Geloof het kind. Zeg dat het goed is dat het jou dit vertelt, en dat het niet zijn schuld is.
• Beloof geen geheimhouding. Leg uit dat je hulp gaat vragen aan iemand die er verstand van heeft, juist omdat je wilt dat het kind veilig is.
• Vraag advies. Je hoeft het niet alleen op te lossen. Je mag altijd eerst advies vragen, ook als je twijfelt.

Wil je kinderen weerbaarder maken? Lees dan ook ons artikel over weerbaarheidstrainingen.

Hier kun je terecht

In Nederland

• Veilig Thuis: 0800-2000. Gratis, dag en nacht bereikbaar en je kunt anoniem bellen of chatten. Voor advies of een melding, als slachtoffer, omstander of professional. Kijk op veiligthuis.nl.
• De Kindertelefoon: 0800-0432. Voor kinderen en jongeren zelf, elke dag van 11.00 tot 21.00 uur. Gratis en je hoeft je naam niet te zeggen. Chatten kan via kindertelefoon.nl.

In Vlaanderen

• 1712. De hulplijn voor vragen over geweld, misbruik en kindermishandeling, voor kinderen, jongeren en volwassenen. Je hoeft niet te zeggen wie je bent. Meer info op 1712.be.
• Awel: 102. Gratis en anoniem voor kinderen en jongeren, elke dag van 16 tot 22 uur, behalve op zon- en feestdagen. Op woensdag kan je al vanaf 14 uur bellen. Mailen en chatten kan via awel.be.

Is er direct gevaar? Bel 112. In België kan je voor dringende politiehulp ook 101 bellen.

Het allerbelangrijkste wat je als volwassene kunt doen, is misschien wel het simpelste: vragen hoe het écht gaat, en dan goed luisteren. Meer over opvoeden en ondersteuning vind je bij Opvoeding & ontwikkeling en in ons artikel over steun bij het opvoeden.

Headerfoto: SlimmeKids, gegenereerde afbeelding (geen echte personen). Bronnen: Kinderrechtencollectief (Kinderrechten in Beweging 2026), CBS, Nederlands Jeugdinstituut, Veilig Thuis, De Kindertelefoon, 1712, Awel.