Internationale Dag van de Luiaard: verrassende weetjes over het traagste dier

Vandaag, 20 oktober, is het Internationale Dag van de Luiaard. Het NOS Jeugdjournaal begon er vanochtend zijn Nieuwswekker mee. Een mooie aanleiding om met je kinderen eens stil te staan bij een van de traagste dieren ter wereld. Want luiaards zijn niet lui: ze zijn juist meesters in energie besparen.

Waarom bestaat er een Dag van de Luiaard?

De dag werd in 2010 in het leven geroepen door de Colombiaanse natuurbeschermingsorganisatie AIUNAU, na een internationale bijeenkomst over het welzijn en de bescherming van luiaards in Medellín, zo staat op Wikipedia. Natuurorganisaties gebruiken de dag om aandacht te vragen voor de bedreigingen voor luiaards in Midden- en Zuid-Amerika, zoals het verdwijnen van hun regenwoud, verkeer en illegale handel.

Weetjes over luiaards

Er bestaan nog twee families luiaards: de tweevingerige en de drievingerige luiaards. Die namen zijn eigenlijk wat verwarrend. Alle luiaards hebben drie tenen aan hun achterpoten; het verschil zit in het aantal vingers aan de voorpoten, legt Wikipedia uit.

Luiaards doen bijna alles ondersteboven: eten, slapen, bewegen en zelfs jongen krijgen, vertelt ARTIS. Opvallend is hun vacht: die groeit van de buik naar de rug, in plaats van andersom. Ze eten vooral bladeren. Die zijn moeilijk te verteren, en het kan wel een maand duren voordat een maaltijd helemaal verteerd is. Hun stofwisseling is 34 tot 56 procent trager dan die van vergelijkbare zoogdieren, en hun lichaamstemperatuur schommelt tussen 24 en 33 graden.

Op de grond haalt een luiaard volgens Wikipedia hooguit zo'n 2,5 meter per minuut. Over een kilometer zou hij dus ruim zes en een half uur doen. Toch komen luiaards ongeveer één keer per week naar beneden: om te poepen. En in het water zijn ze verrassend goede zwemmers.

Een hele wereld in de vacht

Het meest bijzondere aan een luiaard is misschien zijn vacht. Daarin groeien algen, die hem een groenige kleur geven. Dat is een prima camouflage in de bomen. In de vacht leven ook motten, die er hun eitjes leggen. Uiteindelijk vergaan die motten in de vacht, waardoor de algen nog beter groeien. Volgens ARTIS leveren die algen de luiaard ook voedingsstoffen die hij uit zijn bladeren niet genoeg binnenkrijgt. Een luiaard is zo eigenlijk een klein ecosysteem op zich.

Waar zie je een luiaard?

In Nederland kun je tweevingerige luiaards onder meer zien in ARTIS in Amsterdam en in Apenheul in Apeldoorn. In Apenheul wonen ze in het nachtdierenverblijf aan het Apenboompad, samen met de doeroecoeli's, een apensoort die 's nachts actief is. In dat verblijf is het overdag donker en 's nachts licht. Apenheul meldde dit voorjaar bovendien de geboorte van een luiaardbaby. Kijk voor je vertrekt wel even naar de openingstijden op de website van het park.

Een tip voor het bezoek: neem de tijd. Een luiaard zie je pas echt als je even stil blijft staan. Laat je kind tellen hoe lang het duurt voordat de luiaard één poot verzet, of zoek samen naar de groene glans in zijn vacht.

Leren met dieren

Luiaards zijn een mooi voorbeeld om met kinderen te praten over aanpassingen in de natuur: waarom is traag zijn voor dit dier juist slim? Ben je benieuwd welk dier het slimst is, lees dan ons artikel over het slimste dier ter wereld. Ga je naar een dierentuin, kijk dan ook even naar wat wel en niet mag bij dieren voeren. En wie thuis verder wil spelen, vindt op SlimmeKids dierenspelletjes zoals Afrikaanse dieren.

Headerfoto: Andy Li, Wikimedia Commons, CC0. Foto in de tekst: William Crochot (Medium69), Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.