HBSC 2025: acceptatie homoseksualiteit onder jongeren daalt fors

De cijfers van vandaag

Op de middelbare school is de acceptatie van homoseksualiteit tussen 2021 en 2025 hard gedaald. Dat staat in het nieuwe HBSC-onderzoek 2025 van de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut, gepubliceerd op 21 september 2026. Het is een vierjaarlijks, nationaal representatief onderzoek onder leerlingen in groep 8 en in het voortgezet onderwijs in Nederland (financiering: VWS).

Hoofdonderzoeker Gonneke Stevens (UU) noemt het een trendbreuk: jarenlang ging de acceptatie omhoog, nu keert die lijn.

• Jongens (VO) met een positieve houding: van 40% naar 22%.
• Meisjes (VO): van 78% naar 51%. Nog steeds hoger dan bij jongens, maar de daling is groot.
• Jongeren die vinden dat homo- of lesbische klasgenoten op school open over hun geaardheid kunnen zijn: van 60% naar 45% (NOS over hetzelfde onderzoek).

Die percentages over houding gaan over het voortgezet onderwijs, niet over peuters of kleuters. Voor ouders met jongere kinderen is het wél relevant: taal, schelden en “wie mag erbij” beginnen vaak al in de bovenbouw van de basisschool.

Bronnen: Trimbos, Universiteit Utrecht, NOS.

School, pesten en meisjes

Het rapport gaat verder dan dit ene thema. School wordt al meer dan tien jaar minder leuk gevonden; dat zakt ook in de laatste vier jaar door. Tussen 2017 en 2025 zijn VO-leerlingen minder positief over de sfeer tussen klasgenoten en melden ze vaker pesten. Druk door schoolwerk bleef hoog: ruim de helft van de meisjes en ruim een derde van de jongens ervaarde in 2025 veel druk.

Bij meisjes in het VO blijft de mentale gezondheid slecht. Emotionele problemen: 29% (2017) naar 43% (2025). Gedragsproblemen: 12% naar 21%. Op de basisschool zijn er bij meisjes wél tekenen van herstel.

Stevens wijst op een maatschappelijk klimaat waarin seksuele diversiteit vaker ter discussie staat — onder meer de strijd rond Lentekriebels en weerstand op basisscholen. In de berichtgeving komen ook sociale media en de “manosphere” terug. De onderzoekers zeggen zelf: er is meer onderzoek nodig voor een hard causaal verband. Het Parool noteert bij dezelfde publicatie dat de daling even sterk is bij jongeren mét en zonder migratieachtergrond.

Niet alles in HBSC 2025 is somber: meer fruit op de basisschool, meer bewegen bij basisschooljongens, minder extreme game-uren bij diezelfde groep. Dit deel over acceptatie is wél hard.

Wat je als ouder wél doet

Je kind zit niet in deze steekproef als peuter of kleuter. Wel groeit taal en groepsnorm vroeg. Praktisch:

• Schelden stoppen, niet “laten liggen”. “Homo” als belediging, lacherige moppen, uitsluiting op het plein: zeg kort wat niet mag en waarom. Stilzwijgen leest als oké. Geldt thuis, bij de oppas, én als je het bij anderen hoort.
• Vragen stellen op school. Hoe handelen ze bij pesten? Is er beleid rond lhbti+-leerlingen, Paarse Vrijdag, een GSA of vertrouwenspersoon? Vraag naar feiten, niet naar een meningenshow op het schoolplein.
• Smartphone en feed. Ongeveer de helft van de jongeren in dit onderzoek had in groep 6 (of eerder) al een eigen telefoon. Check wat binnenkomt over “echte mannen”, wie er “zwak” is, en wat “homo” daar betekent. App-tijd alleen is niet genoeg; inhoud telt.
• Gesprek zonder preek. Eén zin werkt vaak beter dan een college: “Bij ons schelden we niet met iemands geaardheid.” Als je kind iets herhaalt van TikTok of de klas: vraag wat het precies hoorde, en corrigeer feiten rustig.
• Als het misgaat. Kind gepest, buitengesloten of bang? Meld het bij school (schriftelijk als het aanhoudt). Escalatie: interne begeleiding / zorgcoördinator, JGZ of huisarts. COC wijst bij dit nieuws op hulplijnen en school-GSA’s — die route is er voor als school vastloopt.
• Voorbeeld thuis. Hoe jij over “anders” praat bij het nieuws of bij familie, hoort je kind mee. Dat is geen lesje; dat is toon.

jongens 40→22, meisjes 78→51, openheid op school 60→45. Bron: UU, Trimbos, NOS. Opvoeding & ontwikkeling.