Gezondheid van kinderen onder druk: waarom artsen zich zorgen maken

01-04-2026 door Annet Siemensma

Steeds meer zorgen bij kinderartsen

Kinderartsen in Nederland slaan alarm. Steeds vaker zien zij kinderen met serieuze gezondheidsproblemen die te maken hebben met overgewicht. Hoewel het aantal kinderen met overgewicht de afgelopen jaren niet sterk is gestegen, blijft het probleem groot en zorgwekkend. Uit cijfers van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport blijkt dat in 2024 ongeveer 14 procent van de jongeren onder de 16 jaar overgewicht heeft. Daarvan heeft 3,6 procent zelfs obesitas, een ernstige vorm van overgewicht. Dat zijn best hoge cijfers, zeker als je bedenkt dat dit al jarenlang ongeveer hetzelfde blijft. Maar waarom maken artsen zich dan toch zorgen? Dat komt omdat de problemen die bij overgewicht horen steeds ernstiger lijken te worden. Denk aan klachten zoals vermoeidheid, moeite met bewegen en zelfs gezondheidsproblemen die vroeger vooral bij volwassenen voorkwamen. Bij jongeren tussen de 16 en 20 jaar is er zelfs wél een duidelijke stijging te zien in obesitas. Dat betekent dat het probleem op latere leeftijd groter wordt. Artsen noemen dit een “diepgeworteld probleem”, omdat het vaak niet door één oorzaak komt, maar door een combinatie van leefstijl, voeding en beweging.

Wat betekent overgewicht voor kinderen?

Overgewicht is meer dan alleen een paar kilo’s extra. Het kan invloed hebben op hoe je je voelt én op je gezondheid. Kinderen met overgewicht kunnen bijvoorbeeld sneller moe zijn, minder energie hebben en moeite krijgen met sporten of buitenspelen. Ook kan het invloed hebben op hoe kinderen zich voelen in hun hoofd. Soms worden kinderen onzeker of voelen ze zich minder fijn in hun eigen lichaam. Dat maakt het extra belangrijk om hier aandacht aan te besteden. Bij obesitas kunnen er zelfs serieuzere gezondheidsproblemen ontstaan. Denk aan een verhoogde kans op ziektes zoals Type 2 Diabetes of problemen met het hart. Dat zijn dingen waar je natuurlijk zo vroeg mogelijk iets aan wilt doen. Gelukkig betekent dit niet dat er niets aan te doen is. Kleine veranderingen kunnen al een groot verschil maken. Denk aan vaker buiten spelen, minder tijd achter een scherm en gezonder eten. Het gaat niet om perfect zijn, maar om stap voor stap betere keuzes maken.

Wat kunnen gezinnen doen?

Het goede nieuws is dat ouders en kinderen samen veel kunnen doen om gezonder te leven. Het begint vaak met kleine dingen in het dagelijks leven. Meer bewegen is bijvoorbeeld heel belangrijk. Dat hoeft echt niet meteen topsport te zijn. Buiten spelen, fietsen of samen wandelen helpt al enorm. Ook gezond eten speelt een grote rol. Denk aan voldoende groenten, fruit en water, en minder snacks en suikerhoudende drankjes. Daarnaast is balans belangrijk. Af en toe iets lekkers mag best, zolang het niet elke dag gebeurt. Het gaat om een gezonde routine die je vol kunt houden. Voor ouders is het belangrijk om het goede voorbeeld te geven. Kinderen leren namelijk veel door te kijken naar wat volwassenen doen. Samen koken, samen bewegen en samen keuzes maken helpt enorm. Tot slot is het belangrijk om te onthouden dat ieder kind anders is. Het gaat niet om perfectie, maar om gezondheid en plezier. Door kleine stappen te zetten, kunnen gezinnen samen werken aan een gezonde toekomst.

Reacties

Wat andere ouders zeggen over dit artikel

Nog geen reacties. Wees de eerste om te reageren na inloggen.

Veelgestelde vragen

Bij dit artikel

  • Kinderartsen zien steeds meer kinderen met overgewicht en leefstijlgerelateerde klachten, zoals diabetes type 2 en hoge bloeddruk. Deze problemen beginnen al op jonge leeftijd en kunnen later tot ernstige ziekten leiden.

  • Hoewel het percentage kinderen met overgewicht niet sterk stijgt, worden de gevolgen ernstiger en ontstaan klachten op jongere leeftijd. Daarnaast spelen ook factoren als weinig beweging, slecht slapen en stress een grotere rol.

  • Kinderen met overgewicht hebben meer kans op diabetes type 2, gewrichtsklachten, slaapproblemen en hart- en vaatziekten op latere leeftijd. Ook kunnen ze psychische klachten krijgen, zoals een laag zelfbeeld of pesten.

  • Ouders kunnen zorgen voor gezonde voeding, voldoende beweging en vaste slaapritmes. Ook helpt het om schermtijd te beperken en als gezin samen gezonde keuzes te maken.

  • In Nederland en België wordt aangeraden dat kinderen minstens 60 minuten per dag matig tot intensief bewegen. Daarnaast is het goed om meerdere keren per week spier- en botversterkende activiteiten te doen, zoals buitenspelen of sporten.

  • Suikerrijke drankjes, grote porties en veel bewerkte snacks verhogen het risico op overgewicht. Water, onbewerkte producten, groente, fruit en volkorenproducten helpen om een gezond gewicht te behouden.

  • Als een kind snel aankomt, weinig energie heeft of klachten krijgt zoals kortademigheid of snurken, is het verstandig een huisarts of jeugdarts te raadplegen. Zij kunnen met behulp van groeicurves beoordelen of er sprake is van overgewicht.

  • Tijdens en na de coronaperiode zijn bij veel kinderen de beweegmomenten afgenomen en is schermtijd toegenomen. Artsen zien dat sommige kinderen daardoor sneller zijn aangekomen en minder fit zijn geworden.

  • Scholen kunnen bijdragen met bewegingsonderwijs, sportactiviteiten en aandacht voor gezonde voeding. Ook schoolbeleid rond traktaties, frisdrank en pauzes kan helpen om gezonde keuzes normaal te maken.

  • De cijfers en meetmethodes verschillen per land en regio, maar zowel in Nederland als België zien artsen dat overgewicht en leefstijlklachten bij kinderen een groeiend probleem zijn. Lokale omstandigheden, zoals omgeving en beleid, beïnvloeden de exacte percentages.

  • Kies activiteiten die het kind leuk vindt, zoals buitenspelen, fietsen of dansen, in plaats van alleen georganiseerde sport. Samen bewegen als gezin en kleine dagelijkse gewoontes, zoals lopen of fietsen naar school, maken vaak al veel verschil.

  • Ouders kunnen terecht bij de jeugdgezondheidszorg (consultatiebureau of GGD), huisarts of diëtist voor advies op maat. Veel gemeenten in Nederland en België bieden ook lokale programma’s voor gezonde leefstijl bij kinderen aan.

Meer uit Opvoeding & ontwikkeling